Zowel ambtelijk, financieel als in nog te nemen wegenbesluiten speelt het idee van het beprijzen van gereden kilometers geen enkele rol meer, beloofde hij donderdag in een debat met de Tweede Kamer. Het omstreden plan is wegens de val van het kabinet controversieel verklaard en daarom zet de CDA-bewindsman het in de ijskast.
Dat controversieel verklaren was al eerder duidelijk, maar Tweede Kamerleden waren bang dat diverse voorbereidende werkzaamheden niet stil waren gezet. Een volgend kabinet zou dan weer voortvarend met het plan voor spitsbeprijzing aan de slag kunnen. Eurlings maakte donderdag duidelijk dat de angst van de parlementariërs niet nodig is.
CDA-Kamerlid Ger Koopmans stelde dat de minister ook met zijn demissionaire status nog wat wegbesluiten kan nemen. Koopmans wil niet dat in die besluiten de mogelijke komst (op termijn) van kilometerheffing wordt meegewogen. Als de minister dat wel zou doen, zou hij bij het nemen van het besluit bijvoorbeeld minder rijstroken kunnen inplannen. De redenering is dat de verkeersdrukte afneemt als ooit een vorm van wegbeprijzing is ingevoerd, waardoor een weg met minder rijstroken toekan. De CDA-minister is het met de CDA-parlementariër eens. "Dat zeg ik van harte toe, dat zal ik niet doen. Ik ga bij komende projecten niet beknibbelen; er komt geen strook minder.''
De vertrekkende bewindsman begon zijn betoog met een hartstochtelijk pleidooi over de periode na zijn ministerschap. Nieuwe politici zullen dan opnieuw moeten besluiten of er wel of niet een systeem van kilometerbeprijzing moet worden ingevoerd. Als zo'n systeem er komt, hoopt Eurlings dat dat eerlijk zal zijn en op draagvlak kan rekenen, waarden waar hij altijd voor heeft gestreden, zo zei hij.
Hij verdedigde zijn plan, om gepaard aan de invoering van de heffing, de motorrijtuigenbelasting en aanschafbelasting voor nieuwe auto's af te schaffen. "Ik wil u zeggen: let collectief op uw zaak. Wat er straks ook komt, houd vast aan het principe van eerlijkheid. Schaf die andere belastingen af als er kilometerbeprijzing komt. Laat dat principe niet los en maak geen melkkoe van de automobilist.''
Ondanks het stopzetten van het landelijke beprijzingsplan gaf de minister aan dat een proef met spits mijden in de regio Amsterdam wel door zal gaan. Die proef moet dit voorjaar starten. "De verplichtingen met de verschillende partijen over deze proef zijn we al juridisch bindend aangegaan'', legde hij de parlementariërs uit. De gemeente Amsterdam reageerde donderdag tevreden dat deze proef mag doorgaan.
Eurlings waarschuwde donderdag in de Tweede Kamer voor het gevaar van tolpoortjes. "Pas op, ambtenaren op enkele Haagse ministeries zien hun kans schoon. Het is voor hen een aantrekkelijk alternatief om het gapende gat in de schatkist te vullen. Onder het mom van files bestrijden klinkt dat aantrekkelijk, maar de automobilist wordt dan nog meer geld uit de zak geklopt. De kilometerheffing leverde de staat echter geen cent extra op. Ik zal me daarom, ook als oud minister, laten horen wanneer als een duveltje uit een doosje straks alsnog tolpoorten verschijnen die automobilist wel meer gaan kosten", zo citeert de Telegraaf Eurlings.