Volvo FH uitgebreid met electronische mogelijkheden

Robuustheid, degelijkheid, hightech uitstraling en -dankzij de hellende voorruit- een geheel eigen uiterlijk. Dat zijn de kenmerken van de Volvo FH, die na zijn facelift in 2002 het succes van de Zweedse truckbouwer verder heeft helpen uitbouwen. Zonder twijfel de mooiste bijdrage aan het chauffeurscomfort is de komst van de I-Shift transmissie. Hoogwaardige software om de koppeling te bedienen in combinatie met betrouwbaarheid die bij de Geartronic van begin jaren negentig nog niet gerealiseerd was en een bediening net zo eenvoudig en verfijnd als de HiFi-versterker thuis. I-Shift is zonder twijfel een van de fijnste trucktransmissies van dit moment. Met een meerprijs van slechts 950 euro kan de vervoerder er eigenlijk niet meer omheen.
Na dit succes zocht Volvo mogelijkheden om meer elektronica in dienst te stellen van het zo gekoesterde veiligheidsimago. Behalve ESP, waarover in TTM al eerder uitvoerig is geschreven, gaat het daarbij om de komst van een adaptieve cruise control, een susteem dat ook duidelijk onder de aandacht is gebracht door de beide Duitse truckmerken. Maar Volvo heeft nóg twee nieuwe softwareproducten in de FH gemonteerd die hoognodig aan de tand gevoeld moeten worden. En dat zijn EconomyPower en EcoRoll. Deze extra´s zijn uitbreidingen van de I-Shiftsoftware die de dealer zo met zijn V-CARDS-Pro computer achteraf in de I-Shiftsoftware kan downloaden. Het zijn dus geen nieuwtjes die aan fabrieksnieuwe FH´s zijn voorbehouden.
EconomyPower is een programmapakket dat volgens Volvo een brandstofbesparing van twee procent kan opleveren. Wanneer FH in de hoogste versnelling rijdt, wordt het koppel van de motor via een prise-directe overbrenging overgebracht. Volgens Volvo scheelt dat zoveel interne weerstand in de bak dat het mogelijk is om met toepassing van ´bepaalde functies´ het motorkoppel met 200 Newtonmeter, zijnde in dit geval tien procent, te verhogen. En wat die ‘bepaalde functies' zijn, is natuurlijk het geheim van de smid. Volvo bezweert dat de extra trekkracht niet tot meer brandstofverbruik leidt.

EcoRoll
Iedere chauffeur smokkelt in de praktijk wel een beetje met het laten uitrollen van de auto. Juist in heuvelachtige omstandigheden kan dat lucratief zijn. Volvo heeft een voorziening in de I-Shift software geprogrammeerd waarbij automatisch de vrijloopfunctie van de transmissie wordt in- dan wel uitgeschakeld om zo brandstof te besparen. Wanneer het gaspedaal wordt losgelaten, wordt de aandrijflijn ontkoppeld, komt de motor stationair te draaien, terwijl de FH nog bezig is met een afdaling. Nu wil echter het geval, dat de Volvo ook uitgerust kan worden met Smart Cruise Control, die weer samenwerkt met de zogeheten Brake Cruise. Bij dat laatste systeem grijpt de motorrem of VEB in wanneer de ingestelde snelheid van de cruise control met bijvoorbeeld 7 km/h wordt overschreden, wat maar al te makkelijk gebeurt bij een afdaling. Smart cruise control doet dit weer enigszins teniet, om zo optimaal van Eco Roll te kunnen profiteren. Op die manier ontstaat in sommige situaties een samenspel tussen de verschillende elektronische systemen en componenten dat op z'n minst als warrig kan worden ervaren. Het hoofdprobleem is dat software en sensors van alles kunnen behalve zien.

Weerbarstig
In de praktijk bleek het niet eenvoudig om in de wirwar van systemen een optimum te vinden waarmee daadwerkelijk zuiniger gereden kan worden. Wanneer Eco Roll inschakelde, werd binnen de kortste keren de snelheid die bij de cruise control stond ingesteld, overschreden en begonnen de motorremsystemen in te grijpen. Tijdens de rit op de testroute die zo'n zes en een half uur duurt, werd er bij elkaar hooguit een paar minuten in EcoRoll functie gereden.
Maar de adaptieve cruise control (ACC) gooide nog meer roet in het eten. Stel, de truck rijdt beladen een heuvel op. Wordt de Volvo dan ingehaald door een lichtere collega, die weer kort voor de FH invoegt, dan schakelt deze abrupt terug en wordt er afgeremd. Dat is natuurlijk het laatste wat een chauffeur wil. Zelfs de fabriekschauffeur van Volvo weet al dat bij een situatie van ingehaald worden er verstandig aan wordt gedaan om snel ACC uit te schakelen, om forse, snelheid en brandstof en tijd kostende ingrepen van de ACC-computer te vermijden. Natuurlijk kan de chauffeur nog wel van te voren de tijdsafstand tot zijn voorligger veranderen, maar in de beschreven situatie maakt het systeem de chauffeur kansloos om een mooi verbruik te realiseren. Wel positief aan ACC is dat het heel netjes de afstand tot de voorligger handhaaft, en dat de FH met ingeschakeld ACC alle functies behalve het sturen van de chauffeur overneemt. Komt een voorligger te dichtbij, dan gebruikt de ACC alle beschikbare remmen. Volgens Volvo krijgt de chauffeur het beste uit zijn Volvo door ACC te combineren met VEB, I- Shift en retarder.
Volvo heeft zijn systemen en de onderlinge afstemming ervan, heel goed doordacht. Door te kiezen voor een in te stellen tijdsafstand, neemt bij een snellere voorligger, ook de veiligheidsafstand toe. Wanneer er een situatie ontstaat waarbij de voorligger te snel dichterbij komt, dan waarschuwt de Volvo zijn chauffeur via een geluidssignaal en via een oplichtend lampje in het dashboard. In de praktijk zal de chauffeur zijn hoofd dan wel ergens anders bij hebben, en stampt hij op het rempedaal.

Slecht weer
Een en ander is door TTM allemaal uitgeprobeerd bij slechte weersomstandigheden, waardoor geen nauwkeurig oordeel over de uitwerking van al deze systemen op het brandstofverbruik kan worden gegeven. Feit is wel dat deze Volvo FH12-420 van meet af meer verbruikte dan zou mogen gezien eerdere tests die TTM met dit model uitvoerde. Het zal ongetwijfeld zo zijn dat alle systemen bij elkaar de meeste veiligheid opleveren. Maar de vraag is in hoeverre dat het brandstofverbruik ten goede komt. En dàt is wat telt in een tijd waarin je aan de pomp ruim een euro per liter kwijt bent. Volvo lijkt wat al te obsessief met veiligheid te zijn bezig geweest. Een chauffeur met twee deugdelijke ogen, een gezonde dosis ervaring en misschien ook nog een conventionele cruise control, kan volgens ons alle nieuwe systemen op deze FH evenaren en soms zelfs overtreffen. En dan komt hij ook nog thuis met het lage brandstofverbruik zoals wij dat van de Volvo FH gewend zijn.

Voor de specifieke testuitslagen kunt u deze pdf bekijken:

Test-Volvo-FH.

Klik op onderstaande afbeeldingen voor een vergrote versie.