Boordcomputer steeds breder inzetbaar

Boordcomputers worden breed ingezet in de transportsector. Dat geldt zeker voor transporteurs met grotere wagenparken. In 2009 maakte ruim 90 procent van de ondernemingen met meer dan 100 trekkende eenheden gebruik van boordcomputers en driekwart van de vervoerders met 50 tot 100 auto's, zo blijkt uit de cijfers van TLN's automatiseringsenquête 2009.
Ook bij bedrijven met kleinere wagenparken is de boordcomputer steeds vaker te vinden. Volgens TLN werkt inmiddels ruim de helft van de transporteurs met 21 tot 50 auto's ermee en zo'n 30 procent van de vervoerders met 5 tot 20 trekkende eenheden. Deze ontwikkeling is mede te verklaren door het feit dat de gebruiker tegenwoordig zelf geen systeembeheer meer hoeft te doen, zo melden de boordcomputerleveranciers. Steeds vaker kiezen bedrijven voor een ASP-oplossing. Hierbij zijn de boordcomputersoftware en het systeembeheer in handen van de leverancier, terwijl de vervoerder zelf de boordcomputers aanschaft en tegen een vast bedrag per maand via een eigen login op internet gebruik maakt van de bijbehorende toepassing.

Ordermanagement
De belangrijkste aanschafreden voor een boordcomputersysteem blijft onveranderd: kosten besparen. Enerzijds door het telefoonverkeer tussen planning en chauffeurs (grotendeels) te vervangen door datacommunicatie. Anderzijds door realtime informatie over rit en orders snel en foutloos beschikbaar te hebben en op basis daarvan bij te sturen en processen te optimaliseren.
Wat dit laatste betreft neemt het belang van ordermanagement toe, naast de verwerking van de chauffeursuren/-onkosten en het realtime volgen van de ritten.
Bij ordermanagement via de boordcomputer worden ordergegevens vanuit het TMS met de ritlijst meegestuurd naar de boordcomputer, waarna de rit- en statusinformatie ordergerelateerd wordt vastgelegd. Zo kunnen bijvoorbeeld kilometers, uren, laad-/los- en wachttijden niet alleen worden gekoppeld aan een auto of chauffeur, maar ook aan orders, klanten of klantlocaties. Op deze manier is gedetailleerdere managementinformatie te verkrijgen of eenvoudig een performancerapportage te genereren. Daarnaast verloopt de facturatie sneller omdat de juiste informatie vroegtijdig beschikbaar is in het TMS.

Emballageregistratie
Een belangrijk voordeel van ordergerelateerde gegevensregistratie via de boordcomputer is dat ook de emballage-administratie en de registratie van schades, manco's en afwijkingen sneller en accurater bij te houden zijn. Als de chauffeur al op het laad-/losadres op de boordcomputer invult welke en hoeveel emballage hij meeneemt en welke bijzonderheden er zijn, kan dit rechtstreeks in het TMS worden verwerkt.
Zo is altijd duidelijk waar zich welke emballage bevindt, terwijl het tijdrovende en foutgevoelige overtypen van deze informatie achteraf vervalt. Ook zijn de planning en customer service snel op de hoogte van afwijkingen zodat ze waar nodig actie kunnen ondernemen om extra kosten te voorkomen.

Koppeling met TMS
Een voorwaarde voor ordermanagement via de boordcomputer is een goed functionerende koppeling met het TMS. Deze ligt meestal niet op de plank bij de aanbieders van transportmanagement- en boordcomputersystemen, maar is wel steeds beter te realiseren dankzij een open architectuur en communicatie via de XML-standaard.
Welke gegevens beschikbaar zijn voor integratie in de backofficesoftware en hoe snel deze integratie te realiseren is, verschilt per boordcomputersysteem. Bij de selectie van een nieuwe boordcomputer is het dan ook aan te raden vooraf in kaart te brengen welke informatie voor uw organisatie relevant is, welke gegevens daarvoor in de backofficesoftware verwerkt moeten worden en hoe de aanbieders van backoffice- en boordcomputersystemen hiermee omgaan.

Charters
Vervoerders die de hele orderstroom willen betrekken in het via de boordcomputer geautomatiseerde proces, nemen steeds vaker ook hun charters daarin mee. Een groeiend aantal bedrijven kiest ervoor de vaste charters uit te rusten met het eigen boordcomputersysteem of de charteruitvoering daarvan. Bij deze laatste ontbreekt de koppeling met het voertuig, waardoor het systeem goedkoper en gemakkelijk te (de)monteren is. Ook dit blijkt één van de redenen voor de stijgende inzet van boordcomputers bij bedrijven met kleinere wagenparken.

Hardware
Wat de hardware betreft is de touchscreen chauffeursterminal inmiddels gemeengoed. Naast de leverancierspecifieke boordcomputer passen diverse aanbieders ook standaard hardware toe, zoals een Windows XP computer, Skeyepad of PDA. Een voordeel hiervan is dat maatwerktoepassingen eenvoudiger te realiseren zijn.
De PDA, een mobiele oplossing, wordt vaak ingezet in situaties waar de chauffeur de boordcomputer ook buiten de auto moet gebruiken. Bijvoorbeeld om barcodes te scannen, de ontvanger digitaal te laten tekenen of foto's te maken.

Documentscanning
Recente andere ontwikkelingen op boordcomputergebied - gebaseerd op integratie met een andere oplossing - zijn rijstijlanalyse, documentscanning en het uitlezen van chauffeurskaart en massageheugen van de digitale tachograaf.
Voor documentscanning onderweg wordt een portable scanner gekoppeld aan de boordcomputer, zodat de chauffeur in zijn cabine een (vracht)document kan scannen dat snel op kantoor beschikbaar moet zijn. De boordcomputer verstuurt het gescande document samen met de andere ritgegevens naar de thuisbasis, waar het rechtstreeks in het TMS kan worden gearchiveerd.
De meeste boordcomputersystemen bieden naast een verbruiksoverzicht inmiddels ook een rijstijlanalyse. Deze is gebaseerd op gegevens uit het motormanagementsysteem die worden verzameld via een FMS/CANbus-koppeling. Deze optie biedt de vervoerder meer grip op de rijstijl van de chauffeur en daarmee op de kosten voor brandstof, schade/reparaties, onderhoud en banden. Elders in deze TTM.nl wordt dieper ingegaan op mogelijkheden van rijstijlanalyse via de boordcomputer.
Een nieuwe ontwikkeling is de combinatie van de boordcomputer met systemen voor Lane Departure en Front Collision Warning, die vanaf 2014 verplicht worden op nieuw verkochte voertuigen. Zo test NavMaster momenteel een systeem waarbij camera's ervoor zorgen dat de zijkanten en de voorkant van de vrachtauto in de gaten worden gehouden. Als de chauffeur onbedoeld de strepen op de weg dreigt te overschrijden of zijn voorganger te dicht nadert, dan waarschuwt de boordcomputer de chauffeur.