Motormanagementinfo levert geld op

Tjay Tjiook is al jaren een autoriteit als het gaat om het interpreteren van voertuigdata en motormanagementinformatie. Zijn kennis en die van zijn werknemers vormen de basis voor Squarell's universele FMS/CANbus-interface en de TruckPerformance Monitor (zie ook www.squarell.com). Via de CANbus-interface worden gegevens uitgelezen uit het motormanagementsysteem van elk merk vracht- en sinds kort ook bestelauto. De TruckPerformance Monitor vertaalt deze data naar overzichtelijke informatie over brandstofverbruik, rijstijl van de chauffeur en prestatie van het voertuig.

Inmiddels zijn er wereldwijd ruim 40.000 CANbus-interfaces van Squarell in gebruik, vaak in combinatie met een boordcomputer. "We leveren de meeste van onze systemen aan telematica-aanbieders", aldus Tjiook. In Nederland maken bijna alle bekende boordcomputersystemen gebruik van Squarell's FMS/CANbus-interface, onder meer voor de verbruiks- en rijstijlanalyse. Tjiook: "Onze FMS/CANbus-interface geeft meer en betere informatie dan die van de fabrikant en heeft naast de CANbus-uitgang ook een seriële RS232/PC-uitgang." Ook zonder boordcomputer kan Squarell's oplossing worden gebruikt. Het uitlezen van de CANbus-datalogger gebeurt dan met een USB-stick.
Tot nu toe werd Squarell's interface met een elektrische verbinding - een stekker - aan de CANbus in de auto gekoppeld. Tjiook: "Dat heeft veel discussie opgeleverd met de truckfabrikanten, hoewel we kunnen aantonen dat onze interface geen invloed heeft op de systemen in de auto en we ook nooit een claim daarvoor hebben binnengekregen."
 

CANcliQ
Hij verwacht dat aan deze discussie een einde komt met de CANcliQ, Squarell's nieuwe FMS/CANbus-interface zonder stekker. "De CANcliQ wordt rechtstreeks vastgeklikt op de CANbus van het voertuig, zodat er geen elektrisch contact meer wordt gemaakt. Op die manier kan de CANcliQ alle CANbusinformatie verzamelen zonder enig risico op inbreuk op het systeem van de truckfabrikant", licht Tjiook toe. "Ook verloopt de installatie van de CANcliQ sneller en eenvoudiger: er is niet meer voor elk merk voertuig een aparte kabel met stekker nodig."
Een ander voordeel van de CANcliQ is dat nieuwe toepassingen binnen handbereik komen. "We ontwikkelen verschillende nieuwe oplossingen, zoals diagnose op afstand", meldt Tjiook. Hij kan hierover nog geen details vrijgeven, maar zodra dit wel het geval is, komt TTM.nl erop terug.
Training
Nederlandse vervoerders hebben vaak het idee dat werken met CANbusdata veel inspanning vergt, merkt Tjiook. "Onterecht. Je moet het analyseren en terugkoppelen van de rijstijlrapporten opnemen in je bedrijfsproces en het hoeft niet veel tijd te kosten om de chauffeurs te begeleiden."
Daarom traint Squarell vervoerders in het juiste gebruik van CANbusinformatie en het implementeren daarvan in de organisatie, zodat er ook geld mee wordt verdiend.
Wat rijstijlanalyse betreft adviseert Tjiook om niet alle chauffeurs in één keer intensief te begeleiden. "Begin met een groepje chauffeurs die hetzelfde type vervoer doen. Meet hun verbruik en vergelijk het wekelijks met het verbruik van de vorige week en het weekgemiddelde van de andere chauffeurs."
De TruckPerformance Monitor laat zien of een chauffeur zuinig rijdt en zo nee, op welke punten verbetering mogelijk zijn. Tjiook: "Spreek de chauffeurs er wekelijks even op aan: kunnen ze nog zuiniger rijden? Zo ja, laat ze eerst zelf proberen dat te realiseren. Zijn er daarna nog brandstofbesparingen mogelijk, kijk dan samen met de chauffeur naar de rijstijlanalyse en bepaal wat hij daarvoor moet doen."
Hij geeft aan dat het belangrijk is om niet te kijken naar het absolute verbruik van een chauffeur, bijv. 1 op 3,2 km/l, maar naar de relatieve verbetering, bijv. 10% beter dan vorige maand. "Dat motiveert veel sterker", is zijn ervaring. Ook moet de rijstijl blijvend worden gevolgd. "Het verbruik stijgt weer zodra de monitoring wegvalt."

Fit to use
De TruckPerformance Monitor brengt ook de prestatie van een voertuig in beeld. Op basis hiervan kan de motor indien nodig beter worden afgesteld. Ook is te herleiden aan welke technische eisen een auto moet voldoen zodat hij ‘fit to use' is, ofwel: het beste past in de omstandigheden waarin hij wordt ingezet. Deze toepassing wordt momenteel bij verschillende transporteurs getest, waaronder Post Kogeko.
 "We meten bij Post Kogeko of de motor voldoende trekkracht levert en in het efficiëntste werkgebied loopt", legt Tjiook uit. "Is dat het geval, dan is het voertuig fit to use. Zo niet, dan bekijken we waar de auto tekortkomt en welk andere configuratie geschikter zou zijn."

Hans Huisken (Heisterkamp): "CANbus belangrijke informatiebron"

Heisterkamp werkt sinds 2005 met een Squarell CANbus-interface op de CarrierWeb boordcomputers, waarmee alle circa 700 auto's zijn uitgerust. "Voor ons is de CANbus een belangrijke informatiebron", stelt Hans Huisken, IT-manager bij Heisterkamp, dat is gespecialiseerd in internationale trucking en activiteiten als truck- en trailerwerkplaatsen, rental en breakdown service (zie ook www.heisterkamp.nl).
De transporteur maakt o.a. gebruik van de kilometers die via de CANbus-interface en boordcomputer binnenkomen. "Dat geeft ons onder meer zicht op hoeveel kilometers we gedurende de dag rijden en waar die worden afgelegd", licht Huisken toe. "Zo weten we hoe we presteren en waar problemen zitten: waar hebben we veel met stilstand te maken of is er onbalans in het verkeer."
Daarnaast gebruikt Heisterkamp de CANbus-interface om brandstofdiefstal tegen te gaan. Hiervoor wordt het verbruik van de auto over langere tijd gemeten en vergeleken met het normale verbruik. Ook meet de transporteur hoeveel brandstof de tank in gaat en vergelijkt dat met de afrekeningen van de tankingen. "Als er brandstof verdwijnt, hebben we dat snel in de gaten", aldus Huisken.
Verder zet Heisterkamp de CANbus-interface in voor het signaleren van asdrukoverschrijdingen en rijstijlanalyse. Huisken: "Samen met TNO, Squarell en CarrierWeb hebben we een rijstijlanalyse ontwikkeld waarbij de chauffeur aan het einde van elke rit op de boordcomputer te zien krijgt of hij goed rijdt." In een grafiek wordt weergegeven hoe hij presteert qua verbruik, remgedrag, gebruik van de cruise control en snelheid. Ook wordt het gemiddelde verbruik vergeleken met dat van alle andere chauffeurs.