Een voorbeeld uit mijn dagelijkse praktijk. Uw chauffeur heeft zojuist een lading witgoed afgeleverd in Dortmund. Helaas dit keer geen retourvracht. Veel tijd om daarop te wachten is er niet. De volgende trailer voor deze chauffeur staat al klaar aan het dock in Breda. U baalt dat dit weer vele lege kilometers zullen betekenen. Totdat de planner opgewekt meldt een full load aan elektronica van Essen naar Tilburg te hebben gevonden. Alles lijkt te kloppen – een keurige order via een bekend digitaal vrachtplatform, de documenten zien er in orde uit en de opdrachtgever, een bekende in de sector, oogt betrouwbaar. Uw chauffeur meldt zich bij de afzender, laadt de goederen in en gaat op weg naar het opgegeven losadres. So far, so good.
Onderweg krijgt de planner een mailtje. Het adres is toch iets gewijzigd. Den Bosch in plaats van Tilburg. Geen reden tot paniek: het nieuwe adres ziet er professioneel uit, ergens bij een distributiecentrum en de extra verdiensten zijn ook nooit weg. Vlak voor aankomst volgt nog een kleine wijziging via Whatsapp: een loods in de buurt van het distributiecentrum. De chauffeur rijdt door, levert netjes af en zet zijn handtekening. Missie geslaagd en op tijd voor de volgende lading in Breda. Een paar dagen later wordt u gebeld door de afzender. De lading is nooit aangekomen in Eindhoven. Eindhoven? Het losadres was toch Den Bosch? Dan daalt het besef in. U bent de dupe geworden van een nep opdrachtgever. De lading is gevlogen.
Fraude in een net jasje
Het klinkt als een script van een slechte film. Toch is dit de nieuwe werkelijkheid in transportfraude. Geen brute overvallen of schimmige ontmoetingen langs de snelweg, maar een strak geregisseerd toneelstuk waarin identiteitsfraude centraal staat.
Een frauduleus “transportbedrijf” neemt een order aan via een digitaal vrachtplatform. Ze doen zich voor als een legitieme speler en bieden de opdracht vervolgens weer opnieuw aan op het platform – vaak onder een andere naam. De uiteindelijke vervoerder die deze order via het platform aanneemt voert de rit uit, maar met de instructies van de fraudeur. Alles lijkt normaal, totdat de lading verdwijnt in een tijdelijk gehuurde loods en in recordtempo wordt overgeladen. Na een paar keer overslaan is de zending onvindbaar.
Het mooie (voor de fraudeurs) is: iedereen dacht te goeder trouw te handelen. De opdrachtgever heeft zijn order uitgezet, het transportbedrijf heeft netjes gereden, de chauffeur heeft geleverd. En toch is de lading foetsie.
De juridische kater
En dan begint het spelletje pas echt: wie draait er op voor de schade? De opdrachtgever die niet goed gecontroleerd heeft? Het transportbedrijf dat iets te volgzaam was? Het platform dat zijn gebruikers niet heeft gecheckt? Of de verzekeraar, die in zulke gevallen vaak een stuk kritischer meekijkt? Discussies over zorgplicht, verificatie en aansprakelijkheid zijn onvermijdelijk.
Voor transportbedrijven is dit niet alleen een financiële aderlating. Het is ook een reputatiekwestie. Want wie wil zaken doen met een vervoerder die zijn lading “kwijt” raakt? Zelfs als dat volledig buiten diens schuld gebeurt.
Waar op te letten
Voorkomen is lastig, maar er zijn signalen:
- Afwijkende e-mailadressen. Vaak net niet de juiste domeinnaam.
- Last-minute adreswijzigingen. Vooral vlak voor levering.
- Instructies via onbekende contactpersonen.
- Losadressen die niet sporen. Tijdelijke loodsen, geen vaste locaties.
- Onduidelijke of afwijkende documentatie.
Mijn advies: wees achterdochtig. Controleer altijd direct bij de afzender of het losadres klopt. Kijk kritisch naar de opdrachtgever en diens gegevens. En als er onderweg wordt gebeld met een adreswijziging? Zet de vrachtwagen desnoods even stil en check dubbel. Beter een uur vertraging dan een complete lading weg.
Slotgedachte
Fraudeurs spelen slim in op de snelheid en digitalisering van onze sector. Juist daarom is het zaak het gezonde wantrouwen niet te verliezen. In de rechtbank geldt vaak: wie beter had moeten weten, draait op voor de schade. En geloof me: de rechter heeft weinig geduld met een vervoerder die zonder vragen een vrachtwagen vol goederen naar een anonieme loods stuurt.
Kevin Vierhout – ITL Attorneys – www.itla.eu
