Ga naar hoofdinhoud

Janko van der Baan (Scania): ‘Er komt een enorme disruptie in de transportwereld aan’

Janko van der Baan kwam zelf net na de Next Generation Scania’s (weer) naar Nederland, in de zomer van 2017. Mooi op tijd om te zien dat de nieuwe Scania’s goed aanslaan in Nederland en België èn om hard aan de slag te gaan om Scania in de lage landen richting te geven voor de komende decennia. “Er komt een enorme disruptie in de transportwereld aan.” TTM.nl praatte uitgebreid Van der Baan, de hoogste baas van Scania in de Benelux. [INHOUD | INDEX TTMnl2019_4_48]

Vóór de zomer van 2017 werkte u ruim  acht jaar in het buitenland, het laatst als managing director van Scania in Denemarken. Hoe was het om weer terug te keren in Nederland?

“De grootste verandering was er voor mijn gezin, privé dus. Wat het werk betreft was ik goed voorbereid, want de job die ik in Denemarken had en mijn baan hier is grotendeels hetzelfde. Daarbij lijken de Deense en Nederlandse markt wel op elkaar. Denemarken en Nederland zijn allebei handelslanden en de cultuur is ook ongeveer hetzelfde. Toch zijn er ook verschillen. In Denemarken hebben we 600 mensen op de payroll, in de Benelux 1200. Daarbij zetten we in de Benelux jaarlijks 4200 tot 4300 trucks weg, meer dan drie keer zoveel als in Denemarken. Scania Benelux is in Europa de nummer 3 in resultaat. Dat is bijzonder voor een klein land als het onze. En de taal natuurlijk is belangrijk. In Denemarken sprak ik Engels met medewerkers, hier gewoon Nederlands. Dat maakt het contact beter, ik ben ook beter benaderbaar. Hier stapt er bij een dealer nog wel eens een monteur op me af. Dat gebeurde in Denemarken veel minder snel. Wat betreft de Nederlandse transporteurs, die zie ik professioneler werken dan veel van hun collega’s in het buitenland.

Waar staat Scania nu op de Nederlandse markt? Welke segmenten kunnen nog groeien?”

“Het afgelopen jaar hebben we ons marktaandeel in Nederland met 4 procent zien stijgen, naar 23,6 procent in het segment boven 16 ton. Ik wil niet arrogant klinken, maar dat zagen we wel aankomen, al moet je altijd rekening houden met concurrentie. We hebben nu een heel breed gamma met een modulaire opbouw die ons een hoeveelheid specificatiemogelijkheden geeft die we nooit eerder hadden. Af-fabriek zijn al talloze configuraties mogelijk. Dat zorgt er ook voor dat we verwachten te kunnen gaan groeien in het constructiesegment. Vroeger was het heel wat als je een vijfasser met 50 ton kon leveren, nu zijn we af-fabriek veel sterker en dat moeten we gaan merken in afzet, ook in het buitenland trouwens. De modulaire opbouw zorgt er bijvoorbeeld voor dat onderdelen op voorraad zijn en snel geleverd kunnen worden. Dus ook in aftersales kunnen we beter zijn. En ook in distributie kunnen we nog wel groeien. We hebben daar nu echt de trucks voor, bijvoorbeeld de L-serie, onze low entry cabine, een heel veelzijdige vrachtwagen.”

“In België groeien we eveneens sterk. Daar lag de markt vorig jaar op 9.000 voertuigen, hoger dan vóór de crisis. Je ziet dat er in België een trend van in-sourcing is, men gaat weer met Belgische chauffeurs rijden op Belgisch geregistreerde voertuigen. Tegelijk zie je dat in België LNG snel opkomt. Die zien ook dat het in Nederland goed werkt en stappen nu ook over van diesel op LNG. Net als in Nederland is ook België een sterk land voor overheidsaankopen. In beide landen zijn we daarin bijzonder succesvol.”

Scania L 280 4×2 box body

De productrange van Scania is de afgelopen jaren volledig vernieuwd. Hoe is die ontvangen? Wat waren de meevallers, en misschien ook tegenvallers?

“De Next Generation is in 2016 geïntroduceerd, maar pas dit jaar hebben we ook in Brazilië de productie ervan gestart. Dat is goed, want nu draaien we één programma wereldwijd. Het is zwaar om dubbele programma’s te draaien. We hebben nu een gamma dat succesvol is door drie pijlers: kwaliteit, brandstofverbruik en de chauffeur. We hebben nog altijd trucks waar de chauffeur graag in plaatsneemt, en tegelijk kiezen vervoerders voor Scania door de kwaliteit en de goede verbruiksresultaten. Tegenslag was er ook de afgelopen jaren: in het begin konden we de vraag niet aan en liepen de levertijden heel hoog op. Daar kwamen toen ook de leveringsproblemen van de V8-motoren bij, toch 15 procent van onze portefeuille. Moeilijke tijden, maar we zijn er doorheen gekomen. We zijn er geen klanten door verloren, maar soms werd de relatie wel op de proef gesteld. Gelukkig is alles nu weer in orde en bouwt Scania in Södertälje een eigen gieterij voor de 13-liter en 16-liter motoren.”

Ik hoor vervoerders wel zeggen dat Scania’s duur zijn, en dat in een tijd waarin de rendementen al zo dun zijn…

“Onze aanschafprijzen zijn misschien wat hoger, maar duur is wat anders. Zoals ik al zei: chauffeurs, moeilijk te krijgen momenteel, zijn zeer tevreden over onze auto’s. Het brandstofverbruik leidt aantoonbaar tot besparingen en de Scania’s zijn ontworpen voor méér uptime. Wij scoren er tevreden klanten mee, bestaande en ook nieuwe zoals onder meer  Kivits in Drunen en Cornelissen. Als je puur kijkt op de aanschafprijs, dan verliezen we het, maar als vervoerders echt kijken naar rendement tellen wij volop mee.”

Scania zet in op alternatieve brandstoffen als CNG en LNG, er is een hybride truck, maar wordt het niet ook tijd voor een volledig batterij-elektrische truck (BEV)?

“Leuk dat je het vraagt, want Scania heeft net het NXT-concept voor 2030 gepresenteerd. Een elektrisch platform met naar keuze een personen- of goederenvervoeropbouw. We denken dus wel na over BEV, maar de tijd is nu nog niet rijp voor een volledig elektrische vrachtwagen. Scania gaat uit van drie B’s: betrouwbaarheid, beschikbaarheid en betaalbaarheid. Scania kan morgen een BEV-truck leveren, maar voldoet dan niet aan alle B’s. Zoals bekend is de batterijtechnologie erg duur. Scania heeft een deal met batterij-leverancier NorthVolt, want die batterij gaat het onderscheid maken. Voor de toekomst staan we dus sterk, momenteel bieden we alleen de hybride-oplossing. Daarmee bieden we overigens, met elektrische aandrijving door geofencing, precies de oplossing die klanten momenteel vragen.”

‘Ik vind het overheidsbeleid rond nieuwe brandstoffen weinig consistent’

Hoe kijkt u in het algemeen aan tegen de transitie naar elektrificatie en de wensen tot CO2-besparing van de overheid?

“Er is een ontegenzeggelijke transitie naar elektrificatie gaande, maar het is mede aan de overheid om die in goede banen te leiden. Ik vind het overheidsbeleid vaak weinig consistent. Kijk alleen maar naar hoe er met de LNG-accijnsteruggave werd omgegaan. Dat had anders gekund. Lokale overheden worden vaak helemaal niet gehinderd door enige kennis van zaken. Die hebben iets gehoord over elektrische trucks, en besluiten dan dat de stadsdistributie in 2025 emissievrij moet zijn. Maar het is inmiddels wel bekend dat een energie-transitie in zo’n korte tijd onmogelijk is. Vrachtwagens zijn er nog niet, of zijn te duur, de laadinfrastructuur is er niet en het belangrijkste: het stroomnetwerk kan grote hoeveelheden elektrische trucks helemaal niet aan. Je hoort maar weinig wethouders over HVO, een prima oplossing om de al aanwezige Euro6-motoren nog schoner te laten draaien.”

U hebt in uw carrière ook in Södertälje, thuisbasis van de fabriek, gewerkt? Hoe wordt daar naar Nederland gekeken, met zijn productielocatie in Zwolle en spuiterij in Meppel?

“Vergeet dan ook het logistieke centrum in Hasselt niet, en het Parts Logistics Center in Opglabbeek! Best bijzonder dat we dat allemaal binnen onze grenzen hebben. Er staan 5200 mensen op de payroll in de Benelux, dat is meer dan 10 procent van het totale aantal! Södertälje kijkt natuurlijk met interesse naar bijvoorbeeld Zwolle. Daar worden bijvoorbeeld aan de productielijn dingen bedacht die ze later in Zweden ook weer toepassen. We zijn best pioniers op sommige vlakken en hebben ook de vrijheid om nieuwe dingen uit te vinden. De zonnepanelen op het dak in Zwolle bijvoorbeeld. Nederland staat er goed op in Zweden. Het aandeel Nederlandse topmanagers in Zweden is best groot, dat zal niet voor niets zijn.”

Hoe ziet het Scania dealernetwerk er momenteel uit? Hoe gaat dat veranderen de komende jaren, met bijvoorbeeld steeds grotere service-intervallen?

“Er zijn momenteel 48 dealervestigingen in Benelux, plus nog 13 zelfstandigen Wij maken als Scania Benelux echt geen onderscheid trouwens, alle dealers horen bij de grote Scania-organisatie. De teruggang in onderhoudsintervallen is al een tijdje bezig. Dealers richten hun businessmodel meer en meer in op ‘vehicle related services’. Onderhoud van bijvoorbeeld getrokken materieel, verwarming van bloementrailers, koelmotoren, dat doen we er allemaal bij. De Thermo-King of BPW-onderdelen hebben we dan ook op voorraad in Opglabbeek. Tegelijk zie je dat klanten hun onderhoud met de moderne Euro 6 trucks meer gaan outsourcen. Soms in een onderhoudscontract, met het flexibele onderhoudsplan welke meer uptime genereerd. Dat betekent geen vaste onderhoudsintervallen meer, maar onderhoud als het nodig is, gebaseerd op de connectivity van het voertuig. Het zorgt voor minder onderhoud in het algemeen, maar wel voor onderhoud in de juiste frequentie. Ik geloof echter niet dat onze dealers in de toekomst zonder werk zullen komen te zitten, er vallen geen gaten in de planning. Kijk alleen maar eens naar de deal met Defensie. Die zorgt ervoor dat er de komende 10 jaar 2.000 voertuigen onderhouden moeten worden. En verder is de economie best onvoorspelbaar. Ik hoor nu van teruggang, maar wat gaat de Brexit en andere politiek-economische ontwikkelingen ons brengen?”

In welke mate heeft Scania last van het gebrek aan technisch personeel? Wat valt daar aan te doen?

“We hebben in totaal 50 vacatures momenteel. Klinkt veel, maar het betekent dat we met één nieuwe medewerker per vestiging er al zijn. Als het gaat om jonge medewerkers, is goede begeleiding cruciaal. We hebben nu een monteur vrijgemaakt die de vestigingen met leerling-technici afgaat om ze te begeleiden. We merken dat het werken in een fijne omgeving, veilig, met toffe collega’s en ontwikkelingsmogelijken belangrijker is dan het salarisniveau. En ik moet zeggen dat de Truck Academy’s goed werk opleveren. Ook blijft dat mensen graag bij Scania werken. Van de nieuw binnengekomen medewerkers werkt na tien jaar nog altijd 48 procent bij ons.”

‘Personeelstekort? Ongeveer één medewerker per dealervestiging’

U werkt al uw hele werkzame leven bij Scania. Is het mogelijk ooit nog voor een ander bedrijf te werken?

“Mogelijk? Tja, het kan wel, maar waarom? Toen ik in 1988 op de IVA zat kon ik bij Beers op de BedrijfsautoRAI stage lopen. 10 dagen lang. Dat was in het voorjaar, en diezelfde zomer zat ik al bij Beers als verkoop binnendienst. Ik heb geen Scania-tattoo of zo, maar ik zie mezelf ook niet snel ergens anders werken. En als dat ooit zou gebeuren, dan in een geheel andere branche.”

Scania hoort bij Traton, de holding van de truckfabrikanten van Volkswagen. Wat gaan jullie van de beursgang merken?

“In Nederland gaan we niet zoveel daarvan merken, maar in Zweden des te meer natuurlijk. Het bedrijf zal zijn bedrijfsstructuur en zaken als integriteit tegen het licht moeten houden, want je moet zeker weten dat je niet tegen een ‘gate’ aanloopt, zoals Volkswagen dat had met de diesels. Dat kan funest zijn op de beurs. Maar zoals gezegd, hier in Nederland zullen de gevolgen niet heel erg merkbaar zijn. Misschien op managementniveau, zeker niet voor alle medewerkers.”

Waar staat Scania Benelux over tien jaar?

“Interessante vraag. Ik denk dat we aan de vooravond staan van ongekende veranderingen in de transport- en logistieke sector. Een enorme disruptie. In de komende tien jaar verandert er meer dan in de afgelopen 128 jaar dat Scania bestaat. Kijk maar naar elektrificatie, de opkomst van artificial intelligence, 5G, autonoom rijden. De rol van de chauffeur zal sterk veranderen, en daarmee uiteindelijk ook de trucks. Zie het NXT-concept, dat is echt geen vage toekomstvisie. Daarnaast zie ik een sterkere rol in het logistieke proces voor de verlader. Die wil duurzaam gaan vervoeren, nog veel meer dan nu. Nu al komen verladers naar ons toe om te praten over de truck die ze willen inzetten, nog voor ze naar een vervoerder gaan. Soms komen er ook brandstofleveranciers aan tafel, om de best mogelijke transportprestatie vorm te geven. Tegelijk vind ik ook dat de verlader langere contracten moet aangaan met de transporteur. Je kan hem niet vragen om op LNG te gaan rijden en dan een contract voor twee jaar aangaan. Dat moet vijf of zes jaar zijn. De komende tien jaar worden zeker zeer interessant voor de transportsector!”

TEKST: ARJAN VELTHOVEN | FOTO’S: SCANIA

#disruptie
#werkenbijscania
#elektrificatie

2 reacties op “Janko van der Baan (Scania): ‘Er komt een enorme disruptie in de transportwereld aan’

  • Wat een Vakman ,een man die staat voor z’n merk !!
    Succes Janko !

  • Plezier in zijn werk, dat werkt door in de organisatie….., ik heb wel een vraag waarom de uitlaat gassen geen gekoelde lucht uitstoten in deze barre tijden, dat er merken zijn, of tenminste een merk dat de uitgestoten gassen schoner verklaard dan de ingenomen lucht zelf is verheugend te noenen,….. Succes, we wachten af. Een Scania R500 Chouffeur. O ja, het bovenste bed is wel 10 cm te laag…..

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer