Ga naar hoofdinhoud

In Zwitserland komt waterstof echt tot leven

Begin deze maand werd in het Zwitserse St. Gallen het tweede commerciële waterstoftankstation in gebruik genomen. Er volgen er dit jaar nog vier, op belangrijke routes. De Zwitsers lijken een voorsprong te hebben bij de implementatie van waterstof als brandstof voor vrachtwagens. Hoe krijgen ze dat voor elkaar?

Hyundai presenteerde op de IAA 2018, bijna twee jaar geleden, samen met start-up H2 Energy haar concept van een waterstoftruck en schetste toen het idee om dat met lokale spelers in Zwitserland te gaan verwezenlijken. De scepsis was toen duidelijk voelbaar in het benauwde zaaltje in Hannover. Nog geen twee jaar later lijken waterstoftrucks ineens een levensvatbaar idee.

H2 Energy
Truckfabrikanten en energieleveranciers waren jarenlang terughoudend als het gaat om waterstof. Nog niet zo lang geleden is er een verschuiving van het perspectief opgetreden en lijkt iedereen zich te richten op waterstof en brandstofcel. Geduld is echter van belang, want de meeste plannen zien vanaf 2025 tastbare resultaten. In Zwitserland niet; de Zwitsers gaan voor een keer eens sneller dan de rest, dankzij de niet aflatende inspanningen van de kleine start-up ‘H2 Energy’ in Zürich.

Er is een groot probleem bij de inzet van waterstof- en brandstofcelvoertuigen. Zonder tankstations zijn er geen voertuigen. En zonder voertuigen zijn er geen tankstations. Wie is degene die de noodzakelijke eerste stap zet? Het mooie van het project in Zwitserland ligt in de poging om alle betrokken partijen te verenigen, van de vrachtwagenfabrikant tot de productie van waterstof tot de transportbedrijven en de ketens van tankstations, om zo een omgeving te creëren waar iedereen voordeel uit kan halen en die voor iedereen tegelijk kan worden gerealiseerd. Daarom heeft de jury van de Truck of the Year de joint venture Hyundai Hydrogen Mobility geëerd met de ‘Truck Innovation Award 2020’.

Luchtvaartpionier Bertrand Piccard, die in “Solar Impulse” alleen met zonne-energie de wereld rond vloog, was de speciale gast bij de opening van het nieuwe tankstation.

Circulair
De impuls van Hyundai Hydrogen Mobility HHM en de Zwitserse spelers om een circulaire economie voor waterstof in de transportsector te creëren, betaalt zich nu uit. Op 7 juli werd een belangrijke stap gezet. “We schrijven geschiedenis!” riep speciale gast, luchtvaartpionier Bertrand Piccard uit. In St. Gallen, in het oosten van Zwitserland, werd het tweede commerciële tankstation voor waterstof geopend. In de loop van het komende half jaar zullen er nog vier extra stations volgen langs de belangrijkste verkeersas in oost-westelijke richting, waardoor het zes stations worden tussen het Bodenmeer en het meer van Genève. Meer stations zijn al in de planningsfase en tegen 2023 moet de waterstofvoorziening een landelijk niveau bereiken. In tegenstelling tot andere landen heeft in Zwitserland niemand gevraagd om stimulansen van de overheid om technologie en infrastructuur in te zetten, omdat alle Zwitserse spelers ervan overtuigd zijn dat “alleen commerciële oriëntatie een blijvend succes voor een dergelijk project kan garanderen”.

De productielocatie voor groene waterstof in Goesgen. De waterstof uit de elektrolyser in de verte wordt in speciale containers naar de tankstations getransporteerd.

Actief
Met de uitrol van de tankstations spelen alle drie de sectoren van de circulaire economie nu hun actieve rol, als aanvulling op de sectoren van de vrachtwagen en van de productie van waterstof. Een cruciale rol in het spel speelt H2 Mobility Switzerland (Förderverein H2 Mobilitaet Schweiz). Die club verenigt alle grote tankstationexploitanten, vele grote Zwitserse transporteurs en grote retailers, dus iedereen die de waterstof en de vrachtwagens gebruikt. Het eerste voertuig arriveerde op 18 februari in het land. Deze Hyundau Xcient Fuelcell is nog niet de vrachtwagen van een klant, maar wordt sindsdien door Hyundai gebruikt om tests uit te voeren en testritten te maken. Dit helpt om verschillende kalibraties van de truck af te ronden voordat de serieproductie op grote schaal begint. En deze  test is essentieel voor de technische afstemming van voertuig en infrastructuur, waarbij de benodigde protocollen tussen de trucks en de tankstations op elkaar worden afgestemd.

1600 trucks
Tegelijkertijd met de opening van het nieuwe tankstation in St. Gallen verscheepte Hyundai vanuit Zuid-Korea de eerste 10 Xcient Fuelcell trucks voor gebruik door de klant. Deze serietrucks zullen eind september in gebruik worden genomen. Tegen het einde van het jaar zouden er in Zwitserland in totaal 50 klantentrucks moeten draaien. Nog eens 150 vrachtwagens zijn gepland voor 2021 en het plan voorziet in een totaal van 1600 Xcient Fuelcells in Zwitserland tegen het einde van 2025.

De levering van groene waterstof wordt verzorgd door de joint venture Hydrospider. De eerste elektrolyse (max. vermogen 2 MW) is sinds april van dit jaar in gebruik bij de waterkrachtcentrale in Goesgen en produceert tot 300 ton groene waterstof per jaar. Dit is voldoende om 40 tot 50 brandstofceltrucks of theoretisch tot 1700 brandstofcelauto’s te leveren. Een tweede productie is onderweg in de nabijheid van het nieuwe tankstation in St. Gallen en zou over ongeveer een jaar operationeel moeten zijn.

Pay-per-use
Het is essentieel voor het Zwitserse project dat de trucks in handen blijven van Hyundai Hydrogen Mobility. De kosten worden pay-per-use in rekening gebracht en daarom onderhandelen vervoerders en retailers met HHM over hun specifieke transporttaken. HHM en de vervoerders spreken een specifieke prijs per kilometer af, die de waterstof en alle service en ondersteuning van de trucks omvat. Daarom rekenen de tankstations de kosten voor waterstof niet aan de transporteur, maar rechtstreeks aan HHM. Deze procedure maakt een nauwkeurige berekening van de TCO voor de vervoerders mogelijk en helpt bij het voorspellen van de hoeveelheid waterstof. Bovendien onderhandelen de waterstoftankstations met Hydrospider over de aankoopprijs van de waterstof en verkopen deze met een redelijke toeslag aan HHM. Om winstgevend te worden en de nog steeds relatief hoge investeringen van een tankstation te dekken zijn per station ongeveer tien tot twaalf (10-12) vrachtwagens nodig. Tegelijk zijn alle tankstations niet alleen uitgerust met tankinstallaties voor 350 bar druk voor vrachtwagens, maar ook met pistolen voor 700 bar druk voor auto’s. Dit maakt ook de entree voor brandstofcelauto’s in Zwitserland mogelijk.

Kaart met alle zeven tankstations voor februari 2021. Ze zijn allemaal uitgelijnd op de belangrijkste verkeersas van oost naar west.


Belastingvoordeel
De sleutel voor dit commercieel georiënteerde project ligt in de Heavy Goods Vehicle Tax (LSVA, Leistungsabhängige Schwerverkehrsabgabe) in Zwitserland, die wordt afgeschaft voor vrachtwagens met een emissievrije aandrijving. Het verlagen van deze emissiebelasting bespaart een aanzienlijk bedrag, waardoor Hyundai de hogere kosten van de nieuwe technologie van de brandstofcelvrachtwagens kan compenseren, waardoor de TCO op gelijke hoogte komt met een traditionele dieselvrachtwagen. Nieuwe projecten in andere landen zouden een vergelijkbaar deel moeten hebben, met dezelfde financiële impact als de Heavy Goods Vehicle Tax in Zwitserland om de nodige commerciële oriëntatie te krijgen als in Zwitserland. Een eerste project wordt gestart in Noorwegen met de joint venture Green H2 Norway. De game changer in Noorwegen zijn de lagere productiekosten van waterstof door de zeer bescheiden elektriciteitsprijs. Welke landen volgen?

Eén reactie op “In Zwitserland komt waterstof echt tot leven

  • Herman W

    Mijn grootste probleem met Waterstof is dat de mensen die voor Waterstof zijn alles achter een rookgordijn houden.
    Ik wil wel eens een document in kunnen zien met specificaties en cijfers over de opwekking. Hoeveel kWh wordt er gebruikt om een TON waterstof te maken. 1 voor 350bar en 1 voor 700bar. Want je hebt meer kWh nodig om waterstof op 700bar op druk te zetten.

    Daarna specificaties van de tankstation. Wat is de tijd om het buffervat weer op druk te krijgen? Het tanken van een waterstof auto kan wel snel gaan, maar een watetstoftankstation heeft een hele lange “hersteltijd” na het tanken. Iets wat een supercharger voor een BEV niet heeft. Wat is de hersteltijd per Kilo getankte waterstof op 350bar en wat op 700bar?

    Daarnaast kunnen ze ons niet gewoon een energieflow diagram aanleveren? In joules? Stel voor je hebt 100kWh aan het begin van de diagram van de waterkrachtcentrale. Hoe ver kan deze vrachtwagen uiteindelijk komen? Well-to-wheel getallen ontbreken altijd… rookgordijn? Geheimzinnigheid etc.

    De reden waarom Hyundai de prijs per kilometer vraagt, en niet wil dat je eigenaar zal worden heeft te maken met dat ze zwaar verlies maken op deze kosten.
    Daardoor kloppen de TCO getallen niet met de werkelijkheid.
    En je hebt nog goedkope stroom ook. Dat zul je hier niet hebben.

    Groene waterstof heeft ook nog eens geen accijns hier. Groene stroom wel voor elektrische batterij autos. Wat gebeurt er met de waterstofprijs als we er accijns op gooien? Oneerlijk voordeel voor waterstof….

    Ik heb nog geen enkel waterstof artikel gezien die niet al dit soort informatie achterhoud. Ik geloof niet in praktijken die te geheimzinnig zijn en niet open zijn met alle berekeningen en valkuilen en nadelen…

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer