‘Opvolging struikelblok bij veel transportbedrijven’ • TTM.nl Ga naar hoofdinhoud

‘Opvolging struikelblok bij veel transportbedrijven’

Veel transportbedrijven zijn familiebedrijven. Sommige al meer dan honderd jaar. De ene generatie stopt, de volgende stapt in. Klinkt eenvoudig, maar lang niet altijd gaat het zo makkelijk. Carola en Liane de Ruijter begeleiden ‘overdrager’ en ‘opvolger’ met hun bedrijf Succesvolle Opvolging. – [INDEX: TTMnl2016_5_20]

Carola en Liane zijn zussen en weten zelf alles van hoe het werkt in familiebedrijven. “We zijn zelf een familiebedrijf en weten als geen ander hoe het is om met familie te werken, waarbij je naast een zakelijke band altijd ook de emotionele familieband hebt. En die familieband is kostbaar en wil je goed houden”, legt Liane uit, terwijl Carola de koffie haalt. 

Liane (links) en Carola de Ruijter
Liane (links) en Carola de Ruijter

“Drie jaar geleden zijn we gestart”, legt zij uit als ze terug is. “Liane heeft ervaring met HR en mediation, ik  heb eerder banen gehad in de financiële dienstverlening, maar ben ook thuis in psychologie.” Opvolging van het management komt natuurlijk aan bod bij alle bedrijven, maar bij familiebedrijven is het wezenlijk anders. De familieband zorgt voor een heel andere omgeving.” Succesvolle Opvolging begeleidt en/of ondersteunt een deel van het opvolgingsproces. “Het gaat ons niet om de financiële overdracht, zoals van aandelen of andere praktische zaken. Wij kijken meer naar de psychologische kant van de zaak, naar gedrag, relaties en communicatie”, aldus Liane.

Accountant
En die kant is heel belangrijk, maar wordt vaak vergeten, ervaren de zussen. “Er zijn allemaal regels voor de wettelijke overdracht. Dat is allemaal haarfijn geregeld. Veel aandacht voor cijfers. De accountant is kind aan huis. Maar ja, die begint ook niet over de gang van zaken als de wettelijke overdracht eenmaal beklonken is”, zegt Carola. “We zien familiebedrijven waar na de overdracht de zoon dan weliswaar de directeur is, op papier, maar de vader nog steeds de baas. Medewerkers lopen met problemen nog steeds naar hun oude vertrouwde contactpersoon, de oude directeur, in plaats van naar de nieuwe. Bij ‘gewone’ bedrijven kan de directeur vertrekken en dan zie je hem nooit meer terug. Maar een vader, die levert nooit zijn sleutel in.”

Communicatie
Succesvolle Opvolging helpt bij het doorbreken van patronen binnen de bedrijfsvoering die de overdracht in de praktijk hinderen. “Dat kan vooraf, als familiebedrijven de termijn voor opvolging zien naderen. Maar het gebeurt nog veel vaker achteraf. We hebben een Leiderschapsprogramma, , ‘Succesvol ondernemen in jouw familiebedrijf, exclusief voor de nieuwe generatie waarin de deelnemers starten met het invullen van een persoonlijk gedragsprofiel. We willen mensen inzicht in zichzelf geven, ze leren hun talenten te ontdekken en ambities te verwezenlijken. Dat is heel zinvol, want een zoon kan een heel andere leider zijn, en heel andere talenten hebben, dan zijn vader. Die talenten moeten ontdekt en benoemd worden, ook al strookt misschien niet met de visie van vader. Sommige mensen binnen een familiebedrijf zijn een manusje van alles. Nou, dan word je dus ook nooit ergens goed in. Ook samenwerking tussen broers en zussen in managementposities kan moeilijk zijn. Mensen kunnen eindeloos in elkaar vaarwater zitten. Een valkuil die er veel is in familieconflicten, dat zie je ook bij het TV-programma ‘Het familiediner’, is dat familieleden elkaar zo goed menen te kennen dat ze voor zichzelf invullen wat de ander denkt ”, aldus Liane. Goede communicatie staat volgens Succesvolle Opvolging aan de basis van elk goed bedrijfsbeleid, ook als het om opvolging gaat.

Pensioen?
“We helpen bedrijven door de opvolgers één-op-één te begeleiden, en we geven groepstrainingen waarin het gaat om het ontwikkelen van bijvoorbeeld communicatievaardigheden”. Ervaringen uitwisselen is erg zinvol. Dat groepsgerichte werken is zo effectief, dat we het ook aanbieden voor de overdragers, dus de vaders die zich uit het bedrijf gaan terugtrekken”, zegt Carola. “Die hebben namelijk ook behoefte aan een plan, hoe ze de overdracht het best kunnen regelen en wat hun eigen rol daarna wordt. De pater familias van een familiebedrijf gaat namelijk nooit echt met pensioen, maar hij moet wel een andere rol krijgen dan voorheen. Het roer loslaten kan je planmatig aanpakken.”

Prins Charles
De aanpak van Succesvolle Opvolging werkt. Ook bij transportbedrijven. Zonder namen te noemen willen Carola en Liane best voorbeelden geven. “We hebben hier een broer en zus gehad die het transportbedrijf van hun vader overgenomen hadden. Maar de vrouw functioneerde niet goed, vond haar broer. In het conflict koos de vader partij voor haar. Onze rol is dan eigenlijk een soort mediation”, vertelt Carola. “Ander voorbeeld: een beoogd opvolger die al heel lang die rol kreeg toebedeeld, zeg maar het Prins Charles-scenario. Hij zag erg tegen de opvolging op en werd zwaar ongelukkig van het vooruitzicht. Toen de opvolging anders geregeld werd, viel er een last van zijn schouders.”

succesvolleopvolging-009

Familiebedrijf is één woord, maar het bestaat uit twee entiteiten. Allebei sterke delen die niet te scheiden zijn en elkaar sterk beïnvloeden. Soms met tragische gevolgen. Er zijn talloze verhalen bekend van (transport)bedrijven waarbij familie niet meer door één deur kon of waar broers uiteindelijk allebei een eigen transportbedrijf kregen. Zakelijke belangen kunnen de familieband beschadigen. Daar wil Succesvolle Opvolging voor waken. Carola: “Vaak betrekken we de hele familie bij het proces, ook moeder. De continuïteit van het bedrijf is belangrijk, maar het bewaren van de harmonie binnen de familie ook. Uiteindelijk is de band met je naasten belangrijker dan rijkdom.”

TEKST: ARJAN VELTHOVEN | FOTO’S: KOOS GROENEWOLD

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer