Ga naar hoofdinhoud

Stikstofuitspraak heeft flinke impact op transportsector

De stikstofmaatregelen hebben gevolgen voor vrijwel alle bedrijfssectoren. De impact verschilt echter sterk per sector. Dat concludeert ABN AMRO in het rapport ‘Stikstof waait breed uit over sectoren’, waarin zij de gevolgen van het stikstofbesluit per sector in kaart brengt op basis van de huidige omstandigheden. De transportsector krijgt, zeker waar het bouwlogistiek betreft, een forse tik.

Het risico op faillissementen in de sector, het risico op omzetdaling van de sector en de beperking van uitbreiding van de bedrijfsactiviteiten worden in het rapport geanalyseerd. Voor de bouw- en de vastgoedsector is het risico op faillissementen veruit het grootst nu veel projecten geen doorgang vinden, omdat geen of nauwelijks vergunningen worden afgegeven. In de agrarische sector zullen de maatregelen tot gevolg hebben dat de omvang van de veestapel in Nederland afneemt. Dit heeft effect op de agrarische sector, maar ook op toeleveranciers en afnemers van de veehouderijen.

Het stilvallen van bouwprojecten kan op zijn beurt leiden tot faillissementen onder toeleveranciers in de industriële sector. Ook wanneer bouwbedrijven hun investeringen uit gaan stellen, zal dit negatief uitpakken voor de industrie. Dit kan onder meer leiden tot lagere omzetten voor producenten en groothandelaren van machines, gereedschap, zwaar materieel en transportmiddelen. Uitstel van infrastructurele projecten heeft daarnaast gevolgen voor leveranciers van sensoren, onderdelen voor bruggen, sluizen en sporen. Ook veel logistieke bedrijven zijn (deels) afhankelijk van de bouwsector. Zo is de bouw goed voor naar schatting 40 procent van het vrachtvolume in de binnenvaart. Uitstel of afstel van bouwprojecten kan dus druk zetten op volumes en tarieven in de binnenvaart. Niet alleen het wegvallen van bouwactiviteiten heeft impact op logistieke bedrijven, ook loopt de afgifte van bouwvergunningen voor distributiecentra gevaar.

Verder worden er ook minder voor de hand liggende sectoren geraakt.  Zo wordt het moeilijker het aantal datacenters uit te breiden, zorgwoningen die hard nodig zijn worden met vertraging gebouwd, worden bouwplannen voor winkels doorkruist en festivals die vlakbij kwetsbare natuurgebieden plaatsvinden, kunnen niet doorgaan. Ook leveranciers van auto’s met conventionele motoren kunnen worden getroffen. Toch zijn de gevolgen niet alleen negatief, benadrukt ABN AMRO. “Modulair en circulair bouwen biedt goede mogelijkheden om door de vergunningsprocedure te komen. De uitspraak biedt dan ook vooral kansen voor bouwers die modulair of prefab bouwen of voor verhuurders en producenten van elektrisch bouwmaterieel, zoals kranen, speciale transportmiddelen en alternatieven voor dieselaggregaten, zoals grote batterijen”, zegt Madeline Buijs, Sector Econoom Bouw en Vastgoed van ABN AMRO. “Ook autohandelaren die vooroplopen in de verkoop van elektrische auto’s kunnen profiteren. Dat geldt ook voor voorlopers op het gebied van Mobility as a Service-concepten en deelplatformen. Want als auto’s vaker worden gedeeld, kan dit de groei van het aantal auto’s op de weg beperken en daarmee ook de uitstoot van stikstof.”

Op korte termijn kunnen logistieke bedrijven negatieve gevolgen ondervinden van afnemende bouwactiviteit, die normaal gesproken goed is voor zo’n 30 procent van de logistieke vrachtvolumes. Faillissementen in de bouw kunnen zorgen voor onbetaalde rekeningen. Het aantal logistieke dienstverleners dat sterk afhankelijk is van bouwlogistiek is echter beperkt, mede omdat veel bouwbedrijven hun logistieke operatie zelf uitvoeren.

Wel kan een afname van de vraag naar logistieke diensten druk zetten op tarieven, waardoor omzet en winst van logistieke dienstverleners kunnen afnemen. De droge ladingschepen van de binnenvaart vervoeren veel grondstoffen voor de bouw, zoals zand en grind, en bouwmaterialen. De bouw is goed voor naar schatting 40 procent van het vrachtvolume in de binnenvaart. Uitstel of afstel van bouwprojecten kan dus druk zetten op volumes en tarieven in de binnenvaart. De binnenvaart is goed voor zo’n 10.000 banen en ruim 2,5 miljard euro omzet.



Door de PFAS-problematiek worden er mogelijk minder bouwvergunningen afgegeven voor bijvoorbeeld distributiecentra. Een complicerende factor is dat distributiecentra meestal indirect zorgen voor extra stikstofuitstoot in de directe omgeving. De vestiging van een distributiecentrum zorgt immers voor meer verkeer. Dit kan een rem vormen op de groei van logistieke bedrijven.

Voor wegvervoer en binnenvaart is het van belang dat investeringen in de infrastructuur op peil blijven. Achterstallige investeringen kunnen zorgen voor congestie (files) en vertraging. Dit zou een nadelig effect kunnen hebben op de bedrijfsvoering van logistieke dienstverleners.

Het adviescollege Remkes komt in mei 2020 met aanbevelingen om de stikstofuitstoot in de transportsector te beperken. Vermoedelijk is de uitstoot terug te dringen door middel van schonere vrachtwagens en schepen. In Nederland voldoen veel vrachtwagens echter al aan de hoogste Europese emissiestandaard. In het tweede kwartaal van 2019 werd 59 procent van de ritten in Nederland uitgevoerd met vrachtwagens die voldoen aan de hoogste norm (Euro-6). Bijna 32 procent voldeed aan de op één na hoogste norm, Euro-5. Slechts 9 procent van de ritten werd uitgevoerd met vrachtwagens met Euro-4 of lager (bron: CBS). In 2013 was dat aandeel nog 42 procent. De ritten worden dus in hoog tempo schoner.

Bepaalde wegvervoerders kunnen te maken krijgen met afnemende vraag naar hun diensten van agrarische opdrachtgevers. Zo zou een krimp van het aantal veehouderijen kunnen resulteren in minder veevervoer en minder transport van bijvoorbeeld melk.

LNG-aangedreven transportmiddelen, zoals vrachtwagens en schepen, zijn een enorme groeimarkt. Uit recent TNO-onderzoek blijkt echter dat LNG-vrachtwagens weliswaar weinig CO2 uitstoten, maar relatief veel stikstofoxiden, al blijkt de interpretatie van dat onderzoek op zijn minst twijfelachtig. ABN AMRO suggereert echter dat door de uitkomsten het maar de vraag is of LNG-vrachtwagens nog langer fiscaal zullen worden gestimuleerd. Eerder verlengde de overheid de teruggave van brandstofaccijns in het kader van het Klimaatakkoord nog wel, tot en met 2021.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer