De Europese Commissie heeft een voorlopig akkoord bereikt over de modernisering van de EU-rijbewijsregels. Deze nieuwe richtlijn, die onder andere de invoering van een digitaal rijbewijs en strengere veiligheidseisen bevat, biedt belangrijke voordelen voor de transportsector. De International Road Transport Union (IRU) spreekt van een stap in de goede richting, met name vanwege de maatregelen die de instroom van jonge vrachtwagenchauffeurs moeten vergemakkelijken.
Een van de meest ingrijpende wijzigingen is de introductie van een volledig digitaal rijbewijs, dat beschikbaar zal zijn via mobiele apparaten en wordt geïntegreerd in de EU Digital Identity Wallet. Dit zal de administratieve rompslomp verminderen en het vernieuwen, vervangen en omwisselen van rijbewijzen bij verhuizing naar een andere lidstaat vereenvoudigen. Fysieke rijbewijzen blijven echter beschikbaar voor wie dat wenst.
Volgens de Europese Commissie draagt de digitalisering bij aan een efficiënter mobiliteitssysteem en vergroot het de toegankelijkheid van rijbewijzen binnen de EU. Dit geldt ook voor professionele chauffeurs, die hierdoor sneller en eenvoudiger hun documenten op orde kunnen hebben.
Verlaging instapleeftijd voor vrachtwagenchauffeurs
Een ander cruciaal punt is de verlaging van de instapleeftijd voor vrachtwagenchauffeurs. Jongeren van 17 jaar mogen onder begeleiding vrachtwagens besturen in lidstaten die dit toestaan. Daarnaast kunnen 18-jarigen met een volledige opleiding nu ook internationaal vrachtwagens besturen, wat voorheen per lidstaat kon verschillen.
De IRU verwelkomt deze verandering en ziet het als een oplossing voor het toenemende chauffeurstekort in Europa. “Deze aanpassing maakt de sector aantrekkelijker voor jongeren en helpt het groeiende tekort aan beroepschauffeurs op te vangen”, aldus IRU EU-directeur Raluca Marian.
Nieuwe eisen voor alternatieve aandrijvingen
Een interessante wijziging is dat houders van een B-rijbewijs na aanvullende training voertuigen tot 4,25 ton mogen besturen, mits deze emissievrij of op alternatieve brandstoffen rijden. Dit erkent dat elektrische voertuigen vaak zwaarder zijn door hun batterijen en verlaagt de drempel voor bedrijven die overstappen op duurzame transportoplossingen.
Voor de vrachtwagensector betekent dit dat elektrische en waterstoftrucks in de lichte categorie toegankelijker worden zonder dat bestuurders een zwaarder rijbewijs hoeven te behalen. Dit zou de adoptie van emissievrije voertuigen kunnen versnellen, met name in stedelijke distributie.
Harmonisatie van buitenlandse rijbewijzen
De richtlijn maakt ook een begin met de erkenning van rijbewijzen uit derde landen, mits deze voldoen aan EU-veiligheidsnormen. Dit kan de instroom van buitenlandse chauffeurs vergemakkelijken, een maatregel die door de IRU als “een stap in de goede richting” wordt gezien. Toch benadrukt de organisatie dat de wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties (zoals het Code 95-certificaat) nog steeds een horde vormt die in toekomstige wetgeving aangepakt moet worden.
Verhoogde veiligheidseisen en proefperiode
Om de verkeersveiligheid te verbeteren, wordt een proeftijd van minimaal twee jaar ingevoerd voor beginnende bestuurders. Tijdens deze periode gelden strengere regels en sancties. Daarnaast worden de fitheidseisen voor bestuurders aangescherpt, waarbij periodieke zelfbeoordelingen of nationale controles verplicht worden gesteld.
Ook moeten chauffeurs voortaan aantonen dat ze risico’s voor kwetsbare weggebruikers, zoals fietsers en voetgangers, begrijpen. Dit wordt opgenomen in zowel de theoretische als de praktische rijexamens.
Volgende stappen
Het voorlopige akkoord moet nog formeel worden goedgekeurd door het Europees Parlement en de lidstaten. Na publicatie in het Europees Staatsblad krijgen lidstaten vier jaar de tijd om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving.
