Bestelbusjes van monteurs, horecatrucks, pakketbezorgers en onderhoudsploegen: ze bepalen dagelijks het straatbeeld, maar ontbreken opvallend vaak in ruimtelijke plannen. Een nieuw rekenmodel, geïnitieerd door het Digital Mobility Infrastructure (DMI)-programma, moet daar verandering in brengen.
Volgens Bram Kin, associate lector duurzame stadslogistiek aan de HAN, groeit het aantal logistieke voertuigkilometers in de komende tien jaar met circa 20 procent. “Toch bestaan er geen kengetallen voor de ruimte die logistiek inneemt in een stad. Dat is vreemd.”
Het model is ontwikkeld door Rebel, de gemeenten Amsterdam en Utrecht, Breda University of Applied Sciences en de HAN. PosadMaxwan verzorgde de ruimtelijke vertaling. Op basis van functies in een gebied – zoals horeca, supermarkten of woningen – berekent het model hoeveel voertuigen nodig zijn, van welk type, hoe lang ze stilstaan en hoeveel laad- en losruimte dat vraagt. De onderliggende ‘beleveringsprofielen’ zijn samengesteld uit bestaande studies en praktijkdata, waaronder de Outlook Stadslogistiek van TNO.
Een praktijktest in de Amsterdamse Gerard Doustraat (De Pijp) liet zien dat de uitkomsten dicht bij de werkelijkheid liggen. Wel blijft ontwerpend onderzoek noodzakelijk: 77 berekende meters laad- en losruimte vragen in de praktijk vaak om iets meer fysieke ruimte.
Het model ondersteunt gemeenten bij keuzes over tijdvensters, voertuigbeperkingen of logistieke hubs. Opvallend is dat avondbelevering nog beperkt plaatsvindt, terwijl daar volgens de onderzoekers juist ruimte ligt om piekbelasting overdag te verminderen.
De tool is open source beschikbaar via DMI. Doel: logistiek niet langer laten verdwijnen uit het straatbeeld van beleidsplannen, maar integraal meenemen in de ruimtelijke puzzel.
Bron: DMI Ecosysteem
