De energietransitie op bedrijventerreinen stokt steeds vaker door netcongestie. Uit een rapport van ABN AMRO, Op zoek naar de grens, blijkt dat uitbreiding en elektrificatie van bedrijfsactiviteiten in toenemende mate worden geremd door een gebrek aan beschikbare netcapaciteit. Tegelijkertijd zijn er wel degelijk oplossingen, mits bedrijven beter samenwerken en er meer regie komt op lokaal niveau.
Netbeheerders en overheden werken al jaren aan oplossingen voor het overvolle elektriciteitsnet. Nieuwe wet- en regelgeving, waaronder de Energiewet die per 1 januari 2026 in werking trad, biedt meer ruimte om bestaande capaciteit flexibeler te benutten. Ook de Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft via aangepaste netcodes mogelijkheden gecreëerd voor gezamenlijk gebruik van netcapaciteit en flexibele contractvormen. In de praktijk verloopt de toepassing daarvan echter trager dan gehoopt. ACM wil de transportsector ook geen voorrang geven op de grid, zo bleek vorig jaar al.
Een belangrijk knelpunt is dat netcongestie sterk locatie-specifiek is. Wat ontbreekt, is iemand die op een bedrijventerrein het overzicht bewaart, partijen bij elkaar brengt en concrete samenwerkingsvormen opzet. ABN AMRO introduceert in het rapport daarom het begrip ‘stroomkoppelaars’: aanjagers die per terrein analyseren hoe het lokale net is ingericht, welke bedrijven kunnen samenwerken en hoe individuele aansluitingen kunnen worden gebundeld in bijvoorbeeld groepstransportcontracten.
Juist deze stroomkoppelaars blijken cruciaal voor het realiseren van energiehubs, waarin bedrijven hun energieverbruik en -opwek beter op elkaar afstemmen. Daarmee kan de bestaande netcapaciteit efficiënter worden benut. In de praktijk zijn het vaak zelfstandige professionals die dit werk doen, maar zij lopen tegen onduidelijke financiering aan. Het rapport pleit er daarom voor om het eenvoudiger te maken deze inzet structureel te vergoeden.
Hoewel netbeheerders op sommige plekken inmiddels voorzichtig extra capaciteit vrijgeven — mede doordat de elektrificatie trager verloopt dan eerder voorspeld — blijft netcongestie een hardnekkig probleem. Meer energiehubs en beter gefaciliteerde stroomkoppelaars zijn volgens ABN AMRO essentieel om de groei van bedrijventerreinen en de energietransitie toch mogelijk te maken.
