fbpx Ga naar hoofdinhoud

Koopman past blockchain toe in automotive logistiek

Koopman Logistics Group verrast de auto-industrie met een unieke toepassing van blockchain. Het transport en opslag van zowel nieuwe als gebruikte auto’s kan met deze digitale technologie volledig papierloos worden afgehandeld. Tegelijkertijd voorkomt de blockchain fraude, dalen doorlooptijden en krijgen autoproducenten en leasemaatschappijen de transparantie die ze zo hard nodig hebben. Als het aan CEO Jon Kuiper van Koopman ligt is de blockchain het begin van een platform waarop dienstverleners uit heel Europa samenwerken.  [INHOUD | INDEX TTMnl2018_4_12]

In de blockchain wordt elke handeling met een auto onuitwisbaar vastgelegd. Dealers zien dankzij de blockchain wanneer een auto arriveert en kunnen de werkplaatsplanning daarop afstemmen. Zodra een auto is afgeleverd, kan de blockchain automatisch een betalingsproces opstarten. “Wij zijn de eerste met een blockchain in deze markt. Op digitaal gebied hebben we een voorsprong”, aldus Jon Kuiper.

Elk jaar levert Koopman Logistics Group één miljoen personenauto’s af op de plaats van bestemming. Dat zijn nieuwe auto’s die van fabriek of haven naar dealers in de hele Benelux en daarbuiten moeten worden getransporteerd, maar ook gebruikte auto’s die net uit de lease of verhuur komen. Koopman haalt ze op, wast en repareert de auto’s, zorgt voor een onafhankelijk keuringsrapport en brengt ze naar de kopers. Het is een markt die door het internet flink verandert. “In het verleden verkocht een leasemaatschappij zijn auto’s aan een vaste groep van misschien twintig dealers in Nederland. Door online marktplaatsen als British Car Auctions is de klantenkring uitgebreid naar dealers in heel Europa. Maar tegenwoordig verkopen leasemaatschappijen hun auto’s steeds vaker rechtstreeks aan dealers in bijvoorbeeld Polen of Bulgarije. Een paar foto’s en een keuringsrapport zijn daarvoor al voldoende. Door op deze manier een tussenschakel uit de keten te halen, houden leasemaatschappijen een grotere marge over”, vertelt Jon Kuiper, CEO van Koopman Logistics Group. “Het wachten is nu op een platform als Uber of AirBNB waarmee leasemaatschappijen hun auto’s rechtstreeks aan consumenten kunnen verkopen. Dat stelt hen in staat een tweede schakel te elimineren en de marge nog verder te vergroten.”

Kilometerstandfraude

Deze ontwikkeling vraagt om meer transparantie in de logistiek. Transparantie maakt het mogelijk om doorlooptijden te verkorten, stelt Kuiper. “Een nieuwe auto behoudt zijn waarde als hij in de haven staat te wachten. Een gebruikte auto daarentegen daalt elke dag ongeveer tien euro in waarde. Nu kan het zomaar zeventig dagen duren voordat een auto bij zijn nieuwe eigenaar staat. Het ophalen, herstellen, keuren en afleveren is hooguit twee dagen werk.”

Transparantie is ook nodig om de garantie te bieden dat geen fraude is gepleegd. De meest voorkomende fraude bij gebruikte auto’s is het terugdraaien van de kilometerstand, maar ook bij import van auto’s vindt vaak fraude plaats. “Dan wordt bijvoorbeeld de rechterspiegel eraf geschroefd en een kleine deuk in het portier geslagen. Vervolgens wordt de auto als schadeauto geïmporteerd, zodat veel minder BPM hoeft te worden afgedragen. In Nederland wordt de spiegel weer eraan geschroefd en de deuk eruit gehaald”, weet Kuiper.

Blockchain-technologie is het antwoord van Koopman op de groeiende behoefte aan transparantie. “Wij zochten naar een technologische oplossing om auto’s door de hele keten te kunnen volgen op basis van het voertuigidentificatienummer. Een blockchain is daarvoor uitermate geschikt”, verklaart Kuiper.

Gedistribueerd grootboek

Een blockchain is niets anders dan een digitale keten die blokken met data aaneenrijgt. Met elke handeling van één van de deelnemers aan de blockchain wordt automatisch een nieuw blok aan de keten toegevoegd. Omdat een eenmaal toegevoegd blok niet te verwijderen is, blijft de informatie over de desbetreffende handeling tot in lengte der jaren bewaard.

Vaak worden toepassingen van blockchain-technologie aangeduid met de term gedistribueerd grootboek. Deze term maakt duidelijk wat het belangrijkste kenmerk van een blockchain is: dat de blokken met data niet in een centrale, maar decentrale database worden opgeslagen. Beter gezegd: elke deelnemer krijgt min of meer zijn eigen kopie van de blockchain. Als de keten met een blok wordt verlengd, wordt elke kopie automatisch bijgewerkt. Dat is waarom het hacken van een blockchain zo lastig is; probeer maar eens elke kopie tegelijkertijd te wijzigen.

Door toepassing van blockchain-technologie in logistieke ketens ontstaat in feite een digitale afspiegeling van de werkelijkheid. Elke handeling met een uniek product in de praktijk wordt real-time vastgelegd in de blockchain, waardoor ‘een digitale dubbelganger’ ontstaat. Die handeling kan weer het startsein vormen voor een volgende handeling, zoals is vastgelegd in de opgenomen businesslogica. Voorwaarde is wel dat elk product uniek kan worden geïdentificeerd. Dat kan in veel ketens met een 2D-barcode of met een RFID-tag of – zoals in de auto-industrie – aan de hand van het voertuigidentificatienummer (VIN). Elke handeling zoals het herstellen van een kras of het opstellen van een keuringsrapport inclusief het vastleggen van de kilometerstand wordt onuitwisbaar gekoppeld aan het VIN en is voor alle betrokkenen in de keten direct inzichtelijk.

Elektronische CMR

De markt kent verschillende blockchain-platformen die het mogelijk maken om blockchains te bouwen. Koopman heeft gekozen voor het Hyperledger-platfom met IBM als partner. “Dit platform stelt ons in staat om blockchains voor verschillende ketens en klanten in te richten en onderling goed af te schermen. IBM is bovendien een grote naam die ons als relatief kleine speler helpt om het vertrouwen te winnen van de grote autoproducenten en leasemaatschappijen”, stelt Kuiper.

Achter de schermen hebben Koopman en IBM lang gewerkt aan het opzetten van een blockchain voor de distributie van zowel nieuwe als gebruikte auto’s. Die blockchain leidt niet alleen tot meer transparantie, maar ook tot vermindering van administratieve lasten en verkorting van betaalcycli. Een papieren vrachtbrief is bijvoorbeeld niet meer nodig. “Binnen vijf jaar is de elektronische CMR een feit in heel Europa. Daarom hebben we onze blockchain gebaseerd op het e-CMR-protocol. Als wij een transportopdracht krijgen, genereert de blockchain een e-CMR, waarmee na aflevering automatisch een betalingsproces kan worden opgestart. Het resultaat is dat wij eerder betaald krijgen. Nu sturen wij nog per post facturen naar klanten in landen als Spanje en India, die we direct terugkrijgen als er een komma verkeerd staat.”

Pon Logistics

In april en mei van dit jaar heeft Koopman een eerste proef gedraaid met Pon Logistics, de logistieke tak van de Nederlandse Volkswagen-importeur. Twee maanden lang zijn alle autotransporten vanuit Leusden naar een dealergroep in Noord-Nederland afgehandeld via de blockchain. De proef was een succes, niet alleen in de ogen van Koopman en Pon Logistics. “Zowel de dealergroep als Pon Logistics kregen volledig inzicht in de leveringen aan alle vestigingen. Daarnaast profiteerden de dealerbedrijven van het inzicht in de verwachte aankomsttijden. Zij zagen of een auto al in Leusden stond en voor welke dag de aflevering was gepland. Als de auto onderweg was, konden ze zien wat de verwachte aankomsttijd was. Dat stelde hen in staat om de planning van de werkplaats daarop af te stemmen.”

Koopman heeft eveneens gesprekken gevoerd met een leasemaatschappij over een proef met gebruikte auto’s, maar die zijn even stilgelegd. “Maar die proef gaat er komen. Ondertussen zijn we een tweede proef gestart in samenwerking met een grote autoproducent. Ook autoproducenten hebben behoefte aan transparantie. Hun denkkracht was lange tijd voornamelijk gericht op de productie van auto’s en de aanlevering van componenten, niet op het transport en opslag van auto’s. Hun strategie bestond vooral uit tendering, waardoor ze elke keer weer twee tot drie procent konden besparen op kosten. Aandacht voor consolidatie van autotransporten hadden ze niet of nauwelijks”, stelt Kuiper, die dat de afgelopen jaren heeft zien veranderen. “Autoproducenten zijn gedwongen om te investeren in de ontwikkeling van elektrische auto’s. Tegelijkertijd steken ze veel geld in nieuwe mobiliteitsconcepten op basis van deelauto’s. Het geld daarvoor moet uit de supply chain komen, wat betekent dat de kosten niet meer met twee of drie, maar negen of tien procent omlaag moeten. Dat lukt niet alleen met tenderen. Daarvoor is herinrichting van supply chains nodig. De transparantie die daarvoor nodig is, kunnen wij nu verschaffen.”

Eerste met blockchain

De informatie uit de blockchain wordt ontsloten via een dashboard, dat ook inzicht biedt in de boordcomputergegevens van Koopman. Autoproducenten en leasemaatschappijen zien dus ook de posities van de vrachtauto’s. “We hebben recent het contract verlengd met Prometheus, leverancier van onze boordcomputers. Daarnaast worden de chauffeurs van onze 350 autotransporters voorzien van een smartphone, zodat ze hun e-CMR’s digitaal kunnen afhandelen”, aldus Kuiper, van wie onlangs bekend werd dat hij eind dit jaar vertrekt bij Koopman.

Met het transport van één miljoen auto’s per jaar is Koopman een logistiek dienstverlener van bescheiden omvang. In heel Europa gaan jaarlijks zo’n vijftien miljoen nieuwe auto’s naar dealers en nog eens twintig miljoen gebruikte auto’s van het ene naar het andere land. De dominantie van de belangrijkste spelers in deze markt – de Franse transporteurs Gefco en Groupe CAT – wordt steeds groter door overname van concurrenten. Zij kunnen door schaalvergroting efficiënter opereren en hun toegevoegde waarde vergroten. Koopman stelt daar een andere strategie tegenover: de toegevoegde waarde vergroten door slim in te zetten op nieuwe technologie. Met de blockchain versterkt Koopman zijn concurrentiepositie in de markt voor autotransport. “Wij zijn de eerste met een blockchain in deze markt. Op digitaal gebied hebben we een voorsprong”, vertelt Kuiper, die eraan toevoegt dat deze technologie het mogelijk maakt om samen te werken. Niet alleen met autoproducenten, maar ook met andere logistiek dienstverleners. “Wij zijn u in gesprek met andere dienstverleners – veelal familiebedrijven net als Koopman – om samen een standaard te definiëren voor het volledig digitaliseren van de logistieke keten. Dat moet leiden tot een samenwerkingsverband die deze standaard in heel Europa kan aanbieden aan grote klanten zoals autoproducenten. Die gesprekken verlopen goed. Onze gesprekspartners staan open voor samenwerking.”

TEKST: MARCEL TE LINDERT | FOTO’S: KOOS GROENEWOLD

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer