VIPRE opleggerbus nu in DAF Museum • TTM.nl Ga naar hoofdinhoud

VIPRE opleggerbus nu in DAF Museum

(JUNI 2015) – Met de bus naar je dagelijkse werk, het wordt anno 2016 nog steeds door heel veel mensen gedaan. Maar in een opleggerbus van VIPRE naar het werk gaan, dat doet niemand meer. Vroeger was zo’n bus in Eindhoven gemeengoed. Een gerestaureerd exemplaar staat nu in het DAF Museum, wat voor een bus natuurlijk de mooiste remise is. [INDEX TTMnl2016_3_18]

Tekst: Arjan Velthoven | Foto’s: TTM.nl, DAF Museum

Wie in of rond Eindhoven vandaan komt, weet misschien nog wel wat VIPRE is, maar voor wie daar niet toe behoort leggen we het graag even uit. VIPRE is de afkorting van ‘Vervoer Industrieel Personeel Regio Eindhoven’.

Het bedrijf werd in 1948 opgericht als onderdeel van Philips. Het doel van het bedrijf was het regelen en uitvoeren van het personeelsvervoer van Philips en hiervoor samenwerkingsverbanden te realiseren met andere bedrijven in de regio. Dat gebeurde onder meer met DAF. In de jaren zestig werd VIPRE verzelfstandigd en vervoerde op dat moment ruim 11.000 mensen per dag voor Philips en DAF. VIPRE bestaat nog steeds maar is nu enkel nog een consultancy voor mobiliteit. Vervoer van personeel was overigens al lang voor VIPRE een feit in Eindhoven. Philips vervoerde al in 1925 personeel in Eindhoven met Fords, later ook met Minerva’s.

Oorlogsschade
Al in de Tweede Wereldoorlog onderzocht de regering in ballingschap, onder meer samen met DAF, naar oplossingen voor het personenvervoer na de oorlog. Rob Kieft, conservator van het DAF Museum: “Duidelijk was dat door oorlogsschade er veel minder gebruik kon worden gemaakt van weg- en railvoertuigen en ook spoorwegen dan voorheen. DAF maakte in 1943 al schetsen van een gelede bus en een dubbeldeks opleggerbus. Beide opties bleken niet haalbaar. Een enkeldeks oplegger was wel te realiseren.” Na de oorlog legde DAF contact met Nederlandse carrosseriebouwers. De NS was ook  zeer geïnteresseerd en bestelde in 1946 270 opleggerbussen. Het Britse Crossley wilde trekkers leveren en zo was de opleggerbus geboren. Er konden zo’n vijftig mensen in. “Dat was wel nodig ook”, licht Kieft toe, “want met onder meer DAF en Philips in een zich industrieel razendsnel ontwikkelende regio moesten er dagelijks zo’n 40.000 mensen de stad in. Niet allemaal met de opleggerbus natuurlijk, maar de vervoerscapaciteit was meer dan welkom.” De opleggers van DAF werden gebouwd door carrosseriebouwer W. Kusters uit Venlo. De opleggerbus bleek geen lange-termijnoplossing. Uiteindelijk verdween deze vorm van personenvervoer en de bussen, die verdwenen ook. Meestal naar het buitenland, maar ze werden ook in Nederland nog wel ingezet als promotie- of kermiswagens.

Voor het eerst in het DAF Museum: de VIPRE opleggerbus De restauratie was intens. Zo moesten er af en toe zelf mallen worden gemaakt. Alsof je 60 jaar terug in de tijd gaat, het interieur ademt de fifties en  sixties. De bagagerekken zien er gebruikt uit, maar zijn helemaal nieuw. Alleen al zo’n achterlicht, zo stijlvol! Kijkt u gerust eventjes wat langer. In volle glorie is de VIPRE opleggerbus vanaf nu te zien in het DAF Museum.

Passie
In Nederland zijn momenteel ongeveer nog 10 opleggerbussen, maar geen ervan behoorde tot de collectie van het DAF Museum. Lang werd er gezocht naar een exemplaar, tot er circa 10 jaar geleden één gevonden. Kieft: “Eentje van de tweede generatie, uit 1956. Maar wel in deplorabele staat. We hebben veel nagedacht of en hoe we ‘m ooit zouden moeten restaureren. Ook omdat er amper goede bouwtekeningen van de opleggerbus waren. Toch zijn we aan de slag gegaan. Met passie en precisie en veel vakmanschap is het ons gelukt, in vijf jaar tijd. Wel een proeve van geduld dus. De bus is volledig gestript en daarna onderdeeltje voor onderdeeltje weer opgebouwd. Daarbij moesten we veel onderdelen zelf nieuw maken. Spatborden bijvoorbeeld, daar maakten we zelf mallen voor. Dat is een klus hoor!” Het team restaurateurs van het DAF Museum, allemaal vrijwilligers, kregen hulp van VDL Bus & Coach uit Valkenswaard, waar het vroegere Kusters Venlo uiteindelijk in op is gegaan. “Die hebben er wel 1000 manuren ingestopt, tegen een heel zacht prijsje”, laat Kieft zijn waardering blijken. Uiteindelijk kwam de carrosserie gespoten en wel terug naar Eindhoven, klaar voor de interieurbouw. Na nog twee jaar werk, voornamelijk in de werkplaats in het Museum, werd de VIPRE opleggerbus dit voorjaar gepresenteerd. Een passende DAF A1600 uit 1967 was net op tijd klaar om met de bus een mooi span te vormen.

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=PgMShJzvmGQ&w=560&h=315]

Details
Nu is het makkelijk om in het DAF Museum ‘even’ een rondje rond de opleggerbus te lopen, maar wie het voertuig goed wil ervaren moet op de details letten. Op de prachtige vorm van de carrosserie bijvoorbeeld. Op de fraaie vorm van de achterpartij, compleet met achterlichten en DAF logo. Op het imposante bladverenpakket onder het voertuig. Kijk eventjes bij de linkerachterkant, waar een nooduitgang zit. Erop zit een sticker met voor de zekerheid ‘Geen Ingang’ erop. Het zijn de details die de VIPRE opleggerbus zo bijzonder maken. Kijk bij het instappen vooral even naar de tredes. Die waren voor de restauratie volledig verrot en zijn met veel liefde en vakmanschap weer hersteld. In de bus waan je je echt in de jaren zestig. Er zijn 52 zitplaatsen op nieuwe maar toch nostalgisch aandoende roodleren bankjes. Naar keuze rij je voor- of achteruit. De bagage kun je kwijt in de bagagerekken. Wil je een sigaretje roken, dan dien je de peuk te doven in een van de aanwezige asbakjes (dat mocht vroeger gewoon, roken in de bus). Tegen het dak aan zit een regelkast voor de (overigens prachtige) interieurverlichting. Ernaast zit een kastje met het opschrift ‘Verbandtrommel’. Als we het open doen verschijnt echter een WC-rol! Het interieur ontlokt de aanwezigen bij de presentatie louter zeer positieve, zelfs emotionele reacties.

Historie
De VIPRE opleggerbus ziet eruit alsof hij morgen weer personeel van DAF zou kunnen rijden. “Maar dat is niet de bedoeling”, glimlacht Rob Kieft. “Hij wordt nu, omdat hij nieuw is, een paar keer hier in Eindhoven gepresenteerd, maar onder geen beding wordt hij verder uitgeleend voor evenementen. Zijn plek is nu hier in het DAF Museum, midden in de historie van DAF.” Daar is de VIPRE opleggerbus vanaf nu te zien. Wie zijn Museumjaarkaart meeneemt naar het DAF Museum, mag zelfs gratis naar binnen.

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer