Ook de transportsector kan niet meer om artificiële intelligentie (AI) heen. In Wenen liet Transporeon aan zijn Europese klanten zien graag voorop te willen lopen met de toepassing van AI in het algemeen en generatieve AI (genAI) in het bijzonder. Chief platform officer Jonah McIntire: “De denkkracht van genAI is stukken sneller en goedkoper dan die van een mens.” [INHOUD | INDEX TTMnl2024_4_18]
Dat artificiële intelligentie (AI) een grote vlucht neemt in transport, blijk uit de cijfers van Transporeon over het gebruik van ‘autonomous procurement’. Het transportplatform heeft deze functie drie jaar geleden geïntroduceerd om verladers in staat te stellen met behulp van AI automatisch zendingen aan te bieden op de spotmarkt. “Twee jaar geleden werd circa 3 procent van de zendingen op onze spotmarkt automatisch ingekocht. Vorig jaar steeg dat tot 10 procent en nu zitten we al op 20 procent”, vertelt Jonah McIntire, chief platform officer bij Transporeon.
Voor vervoerders heeft Transporeon vorig jaar iets soortgelijks geïntroduceerd onder de naam ‘autonomous quotation’. Deze functie stelt vervoerders in staat om automatisch te bieden op vrachten die op de spotmarkt worden aangeboden. Het gebruik hiervan stijgt nog sneller. “Voor deze functie hebben we maar één jaar nodig gehad om op 20 procent uit te komen. Als we elkaar volgend jaar weer spreken, schat ik dat we voor beide functies rond de 50 procent zitten”, stelt McIntire.
Inkoopgedrag
McIntire is verantwoordelijk voor de technologie achter het Transporeon-platform. Hij verwacht dat het gebruik van de spotmarkt toeneemt door deze functies. “Verladers die automatisch zendingen aanbieden, krijgen binnen vijf seconden antwoord van vervoerders. Ze hebben misschien maar een minuut in plaats van een uur nodig voor het nemen van een beslissing. Dat zou kunnen leiden tot verandering van het inkoopgedrag. Normaal gesproken gaan verladers pas de spotmarkt op als hun contractvervoerders nee moeten zeggen. Nu kunnen ze razendsnel checken of de spotmarkt geen goedkopere optie biedt voordat ze hun contractvervoerders inschakelen.”
Ook het gedrag van vervoerders zal veranderen. Voordat AI zijn intrede deed, moest een vervoerder misschien op tien zendingen bieden om één zending te winnen. Als hij honderd zendingen wilde winnen, moest hij honderd keer zoveel moeite daarvoor doen. Dat kost tijd en geld. “Maar door gebruik van AI spelen arbeidskosten geen rol meer. Met hetzelfde gemak kunnen vervoerders op tien of op duizend zendingen bieden.”
Denkkracht
McIntire ziet met name kansen voor generatieve AI (genAI), de technologie die iedereen kent van ChatGPT. Op dit moment steekt hij een derde van het totale R&D-budget van Transporeon in genAI. “En als ik meer budget zou hebben, zou ik dat allemaal in genAI steken”, lacht de chief platform officer. “Ik denk dat ik een vrij goed oog heb voor baanbrekende technologieën. Ik heb ooit een bedrijf in cloud-software opgezet in een tijd dat iedereen daarover uitermate sceptisch was. Nu zet zo ongeveer iedereen zijn software in de cloud. GenAI wordt nog veel belangrijker. Daarmee kunnen we het merendeel van ons werk automatiseren.”
GenAI is anders dan alle andere baanbrekende technologieën die McIntire heeft gezien. “In feite is GenAI niets anders dan denkkracht in een doos. Je stelt een vraag en je krijgt een antwoord terug dat gebaseerd is op denkkracht. De denkkracht van genAI is wat kwaliteit betreft vergelijkbaar met de denkkracht van een mens, maar dan stukken sneller en goedkoper. Een taak waar een afgestudeerd ingenieur enkele uren over doet, doet genAI binnen enkele seconden. En de kosten zijn niet alleen laag, maar ook nog eens variabel. Een mens moet je altijd doorbetalen, ook tijdens zon- en feestdagen. Voor genAI hoef je alleen te betalen op het moment dat je daar gebruik van maakt.”
Juiste toon
GenAI zal ook het werk van planners voor een groot deel veranderen, verwacht McIntire. “Die zijn een groot deel van hun tijd kwijt aan het communiceren met klanten en chauffeurs. Als je dat proces ontleed, is dat deels gericht op kennisuitwisseling en deels gericht op relatiebeheer. Je voert een gesprek om informatie te verstrekken of te ontvangen, maar probeert ook om je gesprekspartner met een goed gevoel achter te laten. Juist in dat laatste aspect is genAI beter dan de gemiddelde mens. Als geen ander is genAI in staat om de juiste toon te vinden en gewoon een leuk gesprek te voeren. De meeste mensen zijn niet zo goed daarin, omdat ze ondertussen allemaal met hun eigen gedachten en belangen bezig zijn.”
McIntire benadrukt dat hij helemaal niets tegen planners heeft. “Ik zeg niet dat we hun functies moeten opheffen, maar ik denk wel dat we op termijn een groot deel van hun werk zullen overlaten aan machines. Net als het werk van andere kenniswerkers dat grotendeels bestaat uit het invoeren en onttrekken van data in computers.”
De Transporeon Summit in Wenen was drukbezocht. 
McIntire: “Ik zeg niet dat we de functies van transportplanners moeten opheffen, maar ik denk wel dat we op termijn een groot deel van hun werk zullen overlaten aan machines.” 
Andrew Davenport van Nestlé: “Vaak moeten we tijdslots boeken voordat we weten voor welke vrachtauto die bestemd zijn en wat erin zit.”
20 euro per maand
Inmiddels hebben de investeringen in genAI de eerste resultaten opgeleverd. Alle zeshonderd Transporeon-medewerkers die werken aan het platform, hebben nu toegang tot genAI gekregen. Ze gebruiken deze technologie als hulp bij het schrijven van softwareprogramma’s of bij het uitvoeren van marktonderzoek. “Daardoor stijgt de productiviteit naar schatting met 10 procent, terwijl de kosten niet hoger zijn dan 20 euro per persoon per maand. Zonder genAI hadden we 60 mensen moeten aannemen om dezelfde productiviteitswinst te boeken”, legt McIntire uit.
Ook gebruikers kunnen de eerste voordelen van de investeringen in AI ervaren. Transporeon heeft een genAI-laag toegevoegd aan de functie waarmee verladers zendingen op de spotmarkt kunnen plaatsen. “Daarmee kunnen we verladers het gevoel geven dat ze met een mens in plaats van het platform communiceren. Als ze een zending aanbieden, kunnen ze een vraag terug verwachten. Bijvoorbeeld als ze vergeten zijn om aan te geven wanneer de zending kan worden opgepakt.”
Volledig autonoom
In eerste instantie zal genAI misschien niets meer zijn dan een handige assistent die bepaalde taken kan overnemen van planners, maar daar blijft het wat Transporeon betreft niet bij. “Uiteindelijk willen we software maken die autonoom beslissingen kan nemen, maar dat verloopt via tussenstappen”, stelt McIntire. “Vergelijk het met een Tesla in de zelfrijdende modus. Als die auto een bocht neemt, zie je het stuurwiel meedraaien. Eigenlijk onnodig, want technisch gezien hoeft het stuur helemaal niet te draaien. Maar het feit dat het stuur meebeweegt, geeft de inzittenden vertrouwen in de technologie. Zo zal het ook gaan met AI. In eerste instantie zullen we AI gebruiken om ons te assisteren en vertrouwd te raken met de technologie. Maar het is uiteindelijk onze ambitie om software te maken voor een volledig autonome transportoperatie.”
Dock- en yardmanagement
Tijdslots voor het laden of lossen bij distributiecentra zijn een schaars goed. Met name in de foodsector woedt een hevige strijd om de meest aantrekkelijke tijdslots. Dat stelt Andrew Davenport, hoofd transport van Nestlé in Europa, tijdens de Transporeon Summit. “Het gevolg is dat we erg vroeg onze tijdslots boeken. Vaak nog voordat we weten voor welke vrachtauto dat tijdslot bestemd is, wie de chauffeur is en wat erin zit.”
Illusie
Door vroeg tijdslots te boeken, heeft iedereen de illusie dat ze over een goed uitvoerbare planning beschikken. “Maar in de praktijk arriveren de meeste vrachtwagens te vroeg of te laat. Als vrachtauto’s te vroeg arriveren en moeten wachten, gaat dat ten koste van de transportcapaciteit. Als vrachtauto’s te laat arriveren, staan de pallets in het distributiecentrum al te wachten. Die staan daar in de weg en stagneren het proces.”
Nestlé probeert met zo slim mogelijk om te gaan met de schaarste tijdslots. “Wat helpt, is dat we onze klanten in de foodretail vaak meerdere keren per dag vanuit verschillende warehouse beleveren. Dat biedt ons de flexibiliteit om tijdslots uit te wisselen. Daardoor kunnen we voorkomen dat tijdslots onbenut blijven. Onze ervaring is dat onbenutte tijdslots niet meer worden vrijgegeven, waardoor ze niet beschikbaar zijn voor andere leveranciers.”
Fast lane
Dat rondom het laden en lossen nog veel winst te behalen is, ziet ook Transporeon. Het platform introduceert in Wenen een nieuwe oplossing voor dock- en yardmanagement. De Yard Arrival Monitor houdt de verwachte aankomsttijden van vrachtauto’s in de gaten en vergelijkt die met de geplande aankomsttijden, wat herplanning van tijdslots mogelijk maakt. Interessant voor vervoerders: de Yard Arrival Monitor geef ook een indicatie van de verwachte vertrektijd van vrachtauto’s. Transporeon stelt dat inzet van dit soort oplossingen de wachttijden met 20 tot 30 procent kan verminderen.
De Nederlander Gerry Daalhuisen is binnen Transporeon verantwoordelijk voor de productontwikkeling op het gebied van dock- en yardmanagement. Hij zit vol ideeën over verdere uitbreiding van de functionaliteit. “Met de inzet van AI en data kunnen we nog een stap verder gaan. Als we de e-CMR implementeren, weten we welke vrachtauto’s eraan komen en wat erin zit. We kunnen snellere en slimmere beslissingen nemen en vervoerders zelfs een ‘fast lane’ aanbieden: het terrein oprijden zonder papieren te overleggen, meteen laden of lossen en snel weer vertrekken.”
TEKST: MARCEL TE LINDERT | FOTO’S: MARCEL TE LINDERT, SHUTTERSTOCK AI, TRANSPOREON
