Ga naar hoofdinhoud

DALTI: ‘ICT maakt het verschil’

De digitalisering van de transportsector verloopt moeizaam. Software-implementaties vergen meer tijd dan strikt noodzakelijk is, terwijl de adoptie van nieuwe IT-standaarden zoals e-CMR en TLN-transportopdracht achterblijft. Maar liefst 37 TMS- en FMS-leveranciers – verenigd in DALTI – proberen daarin verandering te brengen. Maar dat kunnen ze niet alleen. Voorzitter René Knapen vraagt om meer visie op ICT bij zowel opleidingsinstellingen als transportondernemers. [INHOUD | INDEX TTMnl2019_4_18]

Het tekort aan chauffeurs daalt licht. Volgens de Sectormonitor Transport & Logistiek telde Nederland in het eerste kwartaal van dit jaar 4900 openstaande vacatures. “Daarover praten we allemaal. Maar in de ICT-sector hebben we 9000 openstaande vacatures”, stelt René Knapen, voorzitter van DALTI.

DALTI staat voor Dutch Association of Logistics and Transport IT-suppliers. De vereniging telde bij de oprichting in de zomer van 2018 al 17 leden. Inmiddels is dat aantal opgelopen tot 37 leden, veelal leveranciers van transport management systemen (TMS) en fleet management systemen (FMS). Net als TANS, het bedrijf van Knapen zelf, hebben die leden het allemaal druk. Drukker dan strikt gezien noodzakelijk is. En drukker dan op lange termijn is vol te houden. Want het belang van ICT in de samenleving – en dus ook in de transportsector – neemt alleen maar toe. Het tekort aan ICT’ers zal niet verdwijnen.

René Knapen, voorzitter DALTI

DALTI pleit daarom voor een andere visie op ICT in de transportsector. Een visie waarin ICT de aandacht krijgt die het verdient. “Tekenend is dat ICT-kosten met name bij kleine en middelgrote transportbedrijven niet of nauwelijks worden begroot. Dan voelt elke uitgave als een overval. Zijn er wijzigingen in technologie of wetgeving die tot aanpassing van ICT-systemen dwingen? Dan levert dat direct problemen op. Maar tegen nieuwe wetgeving zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG, red.) kun je geen nee zeggen.”

Handen op het stuur

Veel transportondernemers zijn groot geworden met hun handen op het stuur, niet op het toetsenbord. Een echte visie op ICT ontbreekt meestal. Software is vooral een hulpmiddel om transportopdrachten vast te leggen en te plannen, uren te verantwoorden en facturen te maken. Maar ICT wordt niet gezien als een strategische asset, merkt Knapen. “Ze vragen altijd als eerste wat een ICT-systeem kost, maar nooit wat het oplevert. Jammer, want het onderscheidend vermogen in de transportmarkt is zeer beperkt, en met ICT kunnen transportondernemers het verschil maken.”

De complexe markt maakt het niet gemakkelijk om dat verschil te maken. Knapen schetst een markt met dertig TMS-leveranciers, die vaak worden gekoppeld met één van de tien veel gebruikte ERP-systemen. Dat resulteert in driehonderd mogelijke koppelingen tussen deze systemen. “Voeg daar nog eens tien verschillende boordcomputers en drie verschillende planningsoplossingen aan toe. Dan kom je op negenduizend verschillende combinaties. Dan praten we nog niet over de verschillende sectoren waarin de bedrijven met die systemen opereren. Elke sector, van farma tot food en van bouw tot industrie, heeft weer zijn eigen regels, waarop de software moet worden ingesteld. Het aantal keuzemogelijkheden loopt in de miljoenen.”

DALTI wil transportondernemers ondersteunen bij het maken van keuzes, onder meer door inzicht te geven in relevante selectiecriteria. Leden kunnen helpen door kritische vragen te stellen en duidelijk aan te geven wat hun systemen wel en niet kunnen. “Om de juiste keuzes te kunnen maken is visie nodig. Wij kunnen transportondernemers helpen bij de ontwikkeling van die visie.”

Selectietraject

Een voorbeeld is maatwerk. Biedt een TMS-leverancier dat aan of niet? Voor een goed antwoord op die vraag is eerst een definitie van maatwerk nodig. “Veel leveranciers praten alleen over maatwerk als de kern van hun softwaresysteem wordt aangepast. Gaat het om aanpassingen in de schil daaromheen? Dan heet dat vaak geen maatwerk omdat de werking van het systeem niet word beïnvloed door toekomstige updates. In de praktijk blijft vaak onduidelijk wat maatwerk precies is”, aldus Knapen.

Dat transportondernemers het belang van ICT onvoldoende op waarde schatten, blijkt uit de wijze waarop ze een selectietraject aanpakken. Vaak nodigen ze verschillende softwareleveranciers uit voor een demo, die vooral wordt bijgewoond door planners. Die besluiten welk systeem wordt gekozen op basis van dat wat ze zien. En wat ze zien zijn vooral de functionele (on)mogelijkheden van het systeem. “Maar om de juiste keuze te maken zijn ook andere criteria van belang. Is een leverancier bijvoorbeeld groot en kapitaalkrachtig genoeg om de ontwikkelingen in de markt bij te houden? Hoe gemakkelijk kun je koppelen met andere applicaties en hoe is de support geregeld? Daar wordt niet altijd naar gekeken.”

DALTI heeft twee werkgroepen in het leven geroepen om de kennisdeling met de markt te verbeteren: één werkgroep voor transport management systemen en één voor fleet management systemen. “Kennisdeling draagt bij aan de bewustwording over het belang van ICT. Dat zou al moeten beginnen tijdens de opleiding, maar daarin is weinig aandacht voor ICT. In de eindtermen van de mbo-opleiding voor manager transport en logistiek bijvoorbeeld,  komen de termen ICT en TMS geen enkele keer voor. Dat kan niet. Meer kennis leidt tot betere keuzes en soepelere implementaties. Uiteindelijk resulteert dat in lagere kosten en minder vraag naar ICT-specialisten”, betoogt Knapen.

TLN-transportopdracht

Standaardisatie levert een belangrijke bijdrage aan het eenvoudiger maken van implementaties. Op dit moment zijn verschillende standaarden beschikbaar, van de digitale vrachtbrief (e-CMR) tot het OpenTripModel (OTM) en van iSHARE tot de TLN-transportopdracht. Het aantal IT-leveranciers dat deze standaarden in hun oplossingen heeft verwerkt, is vooralsnog beperkt. Als het aan DALTI ligt, gaat dat aantal omhoog. Afgelopen voorjaar hebben de DALTI-leden op uitnodiging van de Stichting Uniforme Transport Code kennis gemaakt met een aantal standaarden. “Neem de TLN-transportopdracht, een standaard formaat voor de uitwisseling van transportopdrachten tussen verladers en vervoerders. Als die tien eerder genoemde ERP-leveranciers deze standaard als output-formaat en de dertig TMS-leveranciers als input-formaat in hun software opnemen, maken we het leven een stuk gemakkelijker”, stelt Knapen.

De TLN-transportopdracht lost een aantal problemen op omtrent de taxonomie, structuur en inhoud van het bericht waarmee een opdracht wordt verstuurd. Neem als voorbeeld de landencodes die aan bestemmingen in transportopdrachten worden meegegeven. In sommige systemen wordt Nederland aangeduid met 0031 en België met 0032, in andere systemen met NL en BE. “Als we geen goede afspraken daarover maken, kan een vreemde transportplanning ontstaan”, aldus Knapen. “Of neem een begrip als lostijd. Is dat het moment waarop het lossen van een vrachtauto start of eindigt? Sommige denken aan de tijd die nodig is voor het lossen, de losduur. Dat zijn totaal verschillende dingen.”

Adoptie van dergelijke standaarden voorkomt dat ERP- en TMS-leveranciers tijdens implementaties steeds weer opnieuw het wiel uitvinden. “Nu zijn er in de markt IT-leveranciers die hun verdienmodel hebben gebaseerd op het bouwen van één-op-één-koppelingen tussen IT-systemen. Maar dat is op lange termijn natuurlijk geen houdbaar verdienmodel, zeker gezien het tekort aan ICT’ers. Uiteindelijk zullen transportondernemers kiezen voor IT-leveranciers die het leven gemakkelijker maken.”

Van bovenaf opgelegd

Soms is een extra duwtje in de rug nodig om standaarden geaccepteerd te krijgen, zoals bij de e-CMR. Veel landen in Europa hebben dat protocol voor digitalisering van de internationale vrachtbrief geratificeerd, van Iran tot Tadzjikistan. Maar zolang Duitsland op dat lijstje ontbreekt, blijft het nut voor ons land beperkt. Zestig procent van al het transport vanuit Nederland gaat immers naar of via Duitsland. “Alleen al in Nederland gaat het om 90 miljoen CMR’s per jaar die we op deze manier kunnen digitaliseren. In de hele EU gaat dat al snel richting een half miljard. Stel je voor dat we per CMR twee euro besparen. Dan levert dat een kostenbesparing van een miljard euro op.”

Steeds meer TMS- en FMS-leveranciers haken aan bij TransFollow of andere toepassingen op basis van de e-CMR. Maar de adoptie neemt pas echt een vlucht als vervoerders de e-CMR gaan gebruiken. “Veel vervoerders hebben daar nog niet over nagedacht. Of ze wijzen naar hun klanten, die zouden niet op de e-CMR zitten te wachten. Maar ze vergeten dat ze hun klanten helemaal niet nodig hebben. Zij kunnen e-CMR’s voor hen aanmaken. Als een zending is afgeleverd, krijgt een klant vervolgens binnen acht seconden een proof of delivery. Hoe gemakkelijk wil je het je klanten maken?”

Knapen wijst opnieuw op het gebrek aan visie bij transportondernemers. Zolang zij geen andere visie op ICT ontwikkelen, wordt het lastig om de e-CMR op grote schaal in te voeren. “Tenzij dat van bovenaf, bijvoorbeeld vanuit Brussel, wordt opgelegd. Net als eerder met de digitale tachograaf is gebeurd. Stel je voor dat we nu nog steeds met een loep naar die kartonnen schijfjes zaten te turen.”

Vol plannen

Knapen is blij met de status die DALTI inmiddels heeft bereikt. Een aantal van 37 leden binnen één jaar na de oprichting is niet niks. Het bestuur met zeven actieve leden zit vol plannen, variërend van kennisdeling en standaardisatie tot versterking van de contacten met mbo- en hbo-opleidingen. Het liefst zou Knapen ook nog een opleiding tot business consultant opzetten. TMS- en FMS-leveranciers hebben behoefte aan specialisten met kennis van bedrijfskunde, logistiek en ICT. “Op 24 september staat onze tweede jaarbijeenkomst gepland. Daar zullen we onze plannen aan de leden presenteren. Vervolgens is het zaak dat ook zij actief gaan meewerken aan de verdere digitalisering van de transportsector.”

TEKST: MARCEL TE LINDERT | FOTO’S: TTM.NL, TANS

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer