Nieuw navigatiesysteem tot op 10 cm nauwkeurig • TTM.nl Ga naar hoofdinhoud

Nieuw navigatiesysteem tot op 10 cm nauwkeurig

Wetenschappers van VSL, TU Delft en VU Amsterdam hebben een alternatief navigatiesysteem ontwikkeld met een nauwkeurigheid van 10 centimeter. Dit systeem biedt een glimp van een toekomst waarin telecommunicatienetwerken niet alleen connectiviteit maar ook tijd- en locatie-afhankelijke toepassingen bieden met een nauwkeurigheid die veel hoger en sneller is dan die van satellietnavigatiesystemen zoals GPS. De resultaten van het onderzoek zijn donderdag gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Nature.

Het systeem is geïmplementeerd in een hiervoor speciaal ontwikkeld mobiel netwerk. De resultaten vormen de eerste demonstratie van een systeem dat zowel connectiviteit kan bieden zoals mobiele en wifi-netwerken, als nauwkeurige plaats- en tijdinformatie zoals GPS. Verwacht wordt dat deze technologie van belang zal zijn voor toepassingen zoals automatisch rijdende voertuigen, quantumcommunicatie, duurzame energieopwekking en de volgende generatie mobiele netwerken.

De resultaten stromen voort uit het SuperGPS-project, een samenwerking tussen de VU Amsterdam, TU Delft en VSL – het Nationaal Metrologisch Instituut van Nederland. “Het doel van het project was om een alternatief plaatsbepalingssysteem te ontwikkelen op basis van het mobiele netwerk in plaats van satellieten, dat bovendien robuuster en nauwkeuriger is dan GPS”, zegt Jeroen Koelemeij, assistent professor bij de Vrije Universiteit Amsterdam.

Groeiende behoefte aan alternatief navigatiesysteem

Veel vitale infrastructuur is afhankelijk van satellietnavigatiesystemen zoals het Amerikaanse GPS en het Europese Galileo. Deze systemen kennen echter beperkingen en kwetsbaarheden: de ontvangen radiosignalen zijn zwak, en de plaatsbepaling wordt onnauwkeurig wanneer de radiosignalen door gebouwen worden gereflecteerd of geblokkeerd. Daarbij is het een punt van toenemende zorg van de nationale autoriteiten dat steeds meer radiogolven worden gestoord door (illegale) stoorapparatuur.

“Flink wat vitale infrastructuur maar ook burgers en autoriteiten, zijn afhankelijk van GPS en vergelijkbare satellietnavigatiesystemen. Maar er is geen backup-systeem”, zegt Christian Tiberius van de Technische Universiteit Delft en coördinator van het project. “We realiseerden ons dat we met een paar slimme innovaties het telecommunicatienetwerk konden transformeren in een zeer nauwkeurig alternatief voor GPS.”

Een hybride glasvezel-draadloos systeem met GPS-nauwkeurigheid

Een van de innovaties bestaat uit het aansluiten van een zeer nauwkeurige atoomklok op het mobiele netwerk. Hierdoor kan het systeem perfect getimede berichten versturen voor plaatsbepaling, net zoals GPS dat doet met behulp van atoomklokken in de satellieten. Deze aansluiting maakt gebruik van het bestaande glasvezelnetwerk. “Met deze techniek kunnen we het netwerk in een landelijke gedistribueerde atoomklok veranderen, met talloze nieuwe toepassingen zoals nauwkeurige plaatsbepaling. En met het hybride glasvezel-draadloze systeem dat we nu hebben ontwikkeld kan in principe iedereen toegang krijgen tot onze atoomtijd. Het biedt een extreem nauwkeurige radioklok die tot op een miljardste van een seconde gelijk loopt”, zegt Erik Dierikx, wetenschapper bij VSL.

Bovendien maakt het systeem gebruik van radiosignalen met een veel grotere bandbreedte dan gebruikelijk. Dit helpt om verwarrende reflecties in de navigatieapparatuur te herkennen, waardoor de plaatsnauwkeurigheid kan worden verhoogd. “Tegelijkertijd is bandbreedte in het radiospectrum schaars en daardoor duur. Dat omzeilen we door middel van signalen in een aantal smallere bandbreedtes, verspreid over een grote ‘virtuele’ bandbreedte. De signalen gebruiken dus in feite maar een klein deel van het radiospectrum, en ze lijken ook meer op wat nu gebruikt wordt in mobiele netwerken”, aldus Gerard Janssen van de TU Delft.

De resultaten gepubliceerd in Nature zijn mede mogelijk gemaakt door subsidies van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), domein Toegepaste Technische Wetenschappen.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer