Ga naar hoofdinhoud

‘Transportsector in de knel als Oost-Europeanen weer naar huis gaan’

De economische groei in Oost-Europa leidt tot een terugkeer van arbeidsmigranten die eerder in West-Europa hun heil kwamen zoeken. Die daling van Oost-Europeaanse arbeidskrachten treft echter ook het Nederlandse bedrijfsleven. Vooral de landbouw, industrie, bouw en transport getroffen door nijpend personeelstekort. De transportsector krijgt het lastig zonder Oost-Europeanen. Dat schrijft ABN-AMRO in een nieuw rapport.

In de afgelopen jaren heeft Oost-Europa een economische groeispurt doorgemaakt. Tussen 2015 en 2018 groeide de regio jaarlijks met gemiddeld 4 procent. In 2018 groeide de economie in Polen het sterkst, met maar liefst 5,1 procent. Ook voor de komende jaren zien de groeiverwachtingen er positief uit. Als gevolg van de krimpende beroepsbevolking krijgt Oost-Europa bovendien te maken met een steeds groter tekort aan arbeid. Dit gaat gepaard met een snelle stijging van de lonen. Er werken in Nederland veel arbeidskrachten die afkomstig zijn uit Oost-Europa. De sterke economische groei in Oost-Europa leidt ertoe dat steeds minder Oost-Europeanen de afweging gaan maken om in West-Europa werk te zoeken. Daarnaast gaan arbeidsmigranten, die nu werkzaam zijn in West-Europa, er sneller voor kiezen om terug te keren. ABN AMRO verwacht dan ook dat het aantal in Nederland werkzame Oost-Europese arbeidskrachten geleidelijk gaat afnemen.

Door de welvaartsgroei in eigen land zijn er steeds minder drijfveren voor Oost-Europese arbeidskrachten om naar Nederland te komen, ondanks de krapte op de Nederlandse arbeidsmarkt. De werkloosheid in Nederland ligt op het laagste niveau sinds de crisis in 2008. Tegelijkertijd groeit de werkgelegenheid en nam het aantal banen in 2018 met ruim 2 procent toe. Oost-Europese werknemers zijn in Nederland vooral werkzaam in de agrarische sector, de industrie, de logistieke sector en de bouw. In de agrarische sector is de afhankelijkheid van werknemers uit Oost-Europa erg groot. Dit zijn met name seizoenarbeiders in piekperiodes, die vaak een minder sterke band met Nederland hebben. Ook in de industrie is sprake van een steeds groter tekort aan arbeidskrachten. Hierdoor kiezen Nederlandse bedrijven er juist voor bepaalde werkzaamheden in bijvoorbeeld Polen te laten uitvoeren. In Nederland zijn bijna 53.000 Oost-Europeanen werkzaam in de transport en logistiek: zo’n 13 procent van de gehele sector. Door de groei van e-commerce neemt de vraag naar personeel naar verwachting alleen maar toe. Ook zijn veel Oost-Europeanen vertegenwoordigd in de bouwsector, hoewel dit niet altijd in de officiële cijfers zichtbaar is.

Het gaat Oost-Europa dus voor de wind. Nu de werkgelegenheid en het arbeidsloon groeien, daalt de motivatie voor Oost-Europeanen om richting West-Europa te vertrekken. “Landen die verder van Oost-Europa liggen, zoals Nederland, ondervinden hiervan de meeste gevolgen. Er werken nu veel Oost-Europese arbeidskrachten – vooral Polen – in Nederland, maar hierin gaat geleidelijk verandering komen. Vooral de agrarische sector, bouw, industrie en de transportsector worden hierdoor getroffen, omdat bedrijven hier nu al worstelen met een groot personeelstekort”, zegt Nora Neuteboom, Econoom Opkomende Markten van ABN AMRO. “Er is wel een aantal factoren die de druk kunnen verlichten. Bij een brexit vertrekken veel Oost-Europeanen uit het Verenigd Koninkrijk die zich mogelijk in Nederland vestigen. Ook kunnen ondernemers waar mogelijk extra investeren in digitalisering en robotisering, om het effect van het personeelstekort op lange termijn te verzachten.”

Oost-Europeanen spelen een belangrijke rol in de logistieke sector, bijvoorbeeld als medewerker in distributiecentra of als vrachtwagenchauffeur. Zo’n 8.000 vaste banen wordt vervuld door werknemers uit MOE-landen (CBS, 2017). Ook werken er veel uitzendkrachten uit MOE-landen. Volgens onderzoek van Conclusr waren in 2016 ongeveer 38.350 buitenlandse uitzendkrachten werkzaam in de logistiek. Daarbij gaat het vooral om logistieke medewerkers in distributiecentra. Nog eens ruim 2.000 buitenlandse uitzendkrachten waren werkzaam in transport. In 2017 lag het aantal MOE-landers in de uitzendbranche zo’n 16 procent hoger dan in 2016. Op basis van deze cijfers schatten we het aantal Oost-Europese uitzendkrachten in 2017 op 45.000. In totaal werden in de sector transport en logistiek in 2017 dus zo’n 53.000 banen vervuld door Oost-Europeanen. Dat is bijna 13 procent van de gehele sector.

De sector transport en logistiek krijgt het lastig als de arbeidsmigratie uit Oost-Europa afneemt. Veel bedrijven kampen nu al met een tekort aan personeel. In het tweede kwartaal van 2019 gaf bijna drie op de tien bedrijven in de sector aan dat het personeelstekort een belemmering vormt voor verdere groei. Door de groei van de economie en van e-commerce neemt de vraag naar personeel de komende jaren naar verwachting verder toe. Zonder Oost-Europese werknemers en uitzendkrachten zou de sector het dus nog veel moeilijker hebben.

4 reacties op “‘Transportsector in de knel als Oost-Europeanen weer naar huis gaan’

  • Roelwildfire

    Transport zit helemaal niet in de problemen als ze weg gaan.
    De verladers daar in tegen wel.
    Die hebben de laatste jaren hun zakken gevuld met betalen (tegen de zin in van de meeste transporteurs) van de te lage transport tarieven . Ja die moeten nu ineens weer een normaal tarief gaan betalen.
    Een goede zaak voor de transport krijgen we eindelijk weer normaal betaald en kunnen we weer investeren in ons eigen logistieke systeem en terug klimmen naar de top waar we horen.

    1. Wilma

      En straks weer met z’n allen gaan klagen dat alles in de winkel zo duur aan het worden is.

  • Big Rick

    Misschien dan toch eens gaan zorgen voor goede arbeidsvoorwaarden en stoppen met uitbuiting?

  • Willem

    De coco petaloos van de lage landen moeten op zoek naar nieuwe slaven en ja knikkers want de grote jongens zitten ze achter de vodden omdat de troep wel goedkoop in de winkels moet liggen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer