De Nederlandse transportsector staat uiterst wantrouwend tegenover de invoering van de kilometerheffing. Dat is de belangrijkste conclusie die kan worden getrokken uit de resultaten van de TTM.nl Peiling ‘Want vindt u van de kilometerheffing?’. Ruim 85 procent van de respondenten liet weten tegen de invoering van de kilometerheffing te zijn. Branche-organisaties TLN, EVO en KNV zeggen in een reactie de zorgen van de transporteurs en chauffeurs te kunnen begrijpen.
Uit de antwoorden op de vijf vragen die TTM.nl deze week op haar site stelde, spreekt een groot wantrouwen tegen het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Hoewel minister Eurlings heeft aangegeven dat weggebruikers niet duurder uit zullen zijn, gaan vrijwel alle tegenstemmers uit van een (forse) kostenverhoging. In de antwoorden worden termen als ‘zakkenvullen’ en ‘melkkoe’ veelvuldig aangetroffen. De tegenstemmers (in totaal 140) verwachten dat de implementatie van de benodigde techniek (de kastjes) veel kostbaarder zal zijn dan begroot. Daarnaast is er veel angst voor aantasting van de privacy. De nog onduidelijke tarieven wekken ook onrust. “Het spitstarief is ook nog onbekend. Straks worden de tarieven elk jaar flink verhoogd. Wie kan ons nu precies vertellen wat we gaan betalen?”, luidt een reactie. In het doel van de kilometerheffing, een aanpassing in mobiliteit en als gevolg daarvan minder files, geloven maar weinig werkzamen in de transportsector. Wat veel respondenten steekt, is dat ze (naar hun mening) op kosten worden gejaagd in een moeizame tijd. En dat terwijl de transportbedrijven geen alternatief hebben dan hun trucks de weg op te sturen: “Hoe moeten we in deze tijd deze kosten doorberekenen? Alles staat al onder druk. Degene die nu in de file staan, staan daar niet voor niets in, anders hadden ze daar wel een alternatief voor gevonden. De transportsector heeft geen alternatief.” Tientallen tegenstemmers komen wel met een alternatief plan voor de kilometerheffing: “Verhoog de brandstofprijs verder, dan betaalt de veelrijder de hoogste prijs.” “Of”, suggereert een ander, “trek met andere EU-landen de wegenbelasting gelijk en verreken dat met de brandstofprijs. Dat is veel makkelijker dan het complexe systeem van kilometerheffing.”
Gebruiker betaalt
Slechts 23 respondenten (14,1 procent) zien de invoering van de kilometerheffing wel zitten. De gebruiker betaalt, dat vindt men eerlijk. “Variabilisatie van kosten zal het gebruik gaan beïnvloeden. Vaste periodekosten bieden geen prikkel tot verandering”, zo verwoordt een logistieke dienstverlener het. Anderen zijn wel heel erg bondig in hun redenering: “Wij zijn voor, want wij rijden hoofdzakelijk in het buitenland”, aldus een transporteur. Opvallend is dat bij de voorstemmers het alternatief van hogere brandstofprijzen niet eenmaal genoemd wordt. “Wegbeprijzing lijkt me beter dan verhoging van de brandstofprijs omdat je met het eerste iets kunt sturen aan het gebruik van bepaalde wegtypes. Omdat de keuze voor het gebruik van ‘binnenwegen’ voor het vrachtverkeer in sterk mindere mate geldt, dient voor deze voertuigen een sterk gereduceerd tarief te gelden”, aldus een logistiek dienstverlener.
Impulsieve reacties
Bijzonder opvallend is de veelal korte manier van reageren van respondenten. Bijna 40 procent reageerde uitsluitend met ‘voor’ of ‘tegen’, terwijl de peiling toch echt bestond uit vijf vragen. Het lijkt erop dat respondenten heel impulsief reageren. De volgende reactie, van een transporteur uit het westen des lands, gaat daar mooi op in: “In het algemeen zijn mensen zich niet bewust van de voor- en nadelen [van de kilometerheffing, red.]. Die voor- en nadelen moet je afwegen, en in Nederland, zowel in de media als bij de bevolking kijkt men alleen naar de nadelen. Voor de transportsector maakt het niet uit, er wordt toch voor een groot gedeelte per kilometer gefactureerd. Juist de drukte op de Nederlandse wegen is de grootste verliespost van Nederland transportland. Elk stukje instrument dat ontwikkeld wordt om die drukte te sturen is welkom. Dus zie ik juist het systeem kilometerheffing een goed doel om mobiliteit te verbeteren. Het belangrijkste is wel dat andere Europese vervoerders of mensen die gebruik maken van het Nederlandse wegennet ook betalen. Dit bedrag is nog onbekend en dit is nu een detail wat eerst naar voren moet komen. Wij als Nederlandse vervoerders betalen overal in Europa tol of maut, dus door de kilometerheffing moeten nou ook eens onze Europese collega’s wat bij ons betalen!”
Buitenlandse transporteurs moeten ook kilometerheffing betalen, is een punt van kritiek wat zowel onder voor- als tegenstemmers veel wordt genoemd. Daaruit komt naar voren dat de respondenten slecht geïnformeerd zijn over de kilometerheffing. Op de informatiesite www.kilometerprijs.nl van het ministerie staat al maandenlang genoemd dat ook buitenlandse transportbedrijven kilometerheffing moeten betalen. Vrijwel iedere respondent waardeert de voorlichting over de kilometerheffing als matig tot slecht. Uit de soms wel erg impulsieve reacties van respondenten spreekt echter ook het beeld dat men niet bereid is informatie erover op te zoeken.
Draagvlak
Vrijwel alle respondenten zijn er vóór dat peilingen als die van de ANWB, Telegraaf en TTM.nl mee dienen te worden genomen in de besluitvorming van het parlement over de kilometerheffing. “Als de minister het draagvlak van de heffing wil weten, moet hij kijken naar peilingen als deze. Uiteindelijk klinkt hier de stem van het volk!”, aldus een respondent.
Begrip
Branche-organisaties TLN, EVO en KNV hebben met belangstelling kennis genomen van de uitslag van de TTM.nl peiling. Ze zeggen best te begrijpen dat er ondernemers en chauffeurs zijn die zich zorgen maken over de haalbaarheid van zo’n grote operatie. Deze boodschap hebben de organisaties ook bij minister Eurlings onder de aandacht gebracht. Tegelijkertijd ervaren zij dat veel bedrijven wel degelijk positief staan ten opzichte van de uitgangspunten van de kilometerprijs, omdat deze zal leiden tot een economischer gebruik van de weg en minder economische schade. TLN, EVO en KNV hebben reeds jaren geleden hun leden geraadpleegd en gezamenlijk een weloverwogen standpunt in genomen. Dit standpunt staat nog steeds.
De organisaties stellen dat tijdens de behandeling van de wet in de Tweede Kamer zal blijken, in hoeverre de harde voorwaarden die zij vanaf het begin gesteld hebben, overeind blijven. “Zo is het essentieel dat lasten voor de vracht- en bestelauto niet stijgen (anders, maar niet meer betalen), de opbrengsten van de kilometerprijs terugvloeien naar investeringen in een betere bereikbaarheid, moet invoering voor de personenauto direct volgen op invoering voor de vrachtauto, en mogen de systeemkosten niet hoger uitvallen dan 5 procent. TLN, EVO en KNV zullen er alles doen om dat voor elkaar te krijgen”, aldus de organisaties in een gezamenlijke verklaring.
Aan de TTM.nl Peiling ‘Wat vindt u van de kilometerheffing?’ deden in totaal 229 respondenten mee. Daarvan kwamen er 163 uit de transportsector of daaraan gelieerde subsectoren als trailerfabrikanten, carrosseriebouwers en toeleveranciers. 23 respondenten gaven aan niet in de transportsector of aanverwant segment werkzaam te zijn. 43 respondenten gaven dit in het geheel niet aan. De meningen van deze laatste twee groepen zijn niet meegenomen, om de validiteit van de peiling niet in gevaar te brengen.
