Geavanceerde rijhulpsystemen (ADAS) in auto’s dragen bij aan een betere verkeersveiligheid, zo blijkt uit een recent onderzoek van het SWOV, in opdracht van Rijkswaterstaat. Vooral systemen als Forward Collision Warning (FCW) en Automatic Emergency Braking (AEB) laten indrukwekkende resultaten zien, met respectievelijk 12 à 13 procent en 11 procent minder ongevallen. Maar niet alle resultaten zijn even eenduidig: er blijft ruimte voor verbetering en verdere evaluatie.
Het SWOV-rapport, dat dient als input voor de Monitor Smart Mobility 2025, biedt een gedetailleerd overzicht van de veiligheidseffecten van ADAS op basis van 27 bronnen. Onder individuele systemen springen FCW en AEB eruit. Deze technologieën waarschuwen bestuurders voor een dreigende botsing of grijpen zelfs in, wat hun waarde in het voorkomen van aanrijdingen onderstreept. Ook systemen als Driver Monitoring Systems (DMS), die afleiding en vermoeidheid detecteren, presteren goed, met een reductie van 10 procent in ongevallen.
De effecten van adaptieve snelheidsregelaars, zoals Adaptive Cruise Control (ACC), zijn daarentegen minder consistent. In sommige gevallen leiden ze zelfs tot een toename in ongevallen, wat te maken kan hebben met onvoorziene nadelen of verkeerd gebruik.
Combinaties: niet altijd sterker samen
ADAS-systemen kunnen ook in combinatie worden ingezet, waarbij de resultaten afhangen van het niveau van automatisering. Voor systemen op het laagste automatiseringsniveau (SAE Level 0) tonen combinaties als FCW en AEB een verbetering van slechts 1 procent boven de beste afzonderlijke component. Op hogere niveaus (SAE Level 1 en 2) zijn de resultaten wisselender. Zo biedt Level 1 met -12 procent een grotere reductie in ongevallen dan Level 2, waar slechts een daling van 6 procent werd gevonden.
Een mogelijke verklaring ligt in de overlap van functionaliteiten. Veel systemen opereren in dezelfde situaties en pakken daardoor dezelfde risico’s aan. Dit fenomeen, ook wel redundantie genoemd, zorgt ervoor dat de effecten niet eenvoudig optellen. Daarnaast kan over- of ondervertrouwen in technologie een rol spelen: bestuurders die te veel vertrouwen op ADAS (‘overtrust’) raken minder alert, terwijl zij die de technologie wantrouwen (‘undertrust’) de systemen niet benutten.
Beperkte cijfers, maar optimistische trends
Hoewel het rapport een overwegend positief beeld schetst, wijst SWOV op de beperkingen van de beschikbare data. Veel cijfers zijn gebaseerd op simulaties of kleine datasets, wat de betrouwbaarheid van conclusies beïnvloedt. Dit maakt voortdurende monitoring noodzakelijk, vooral omdat toekomstige iteraties van ADAS de huidige tekortkomingen waarschijnlijk zullen aanpakken. Ook lijken systemen in vrachtauto’s (nog) niet onderzocht. Onlangs testte Euro NCAP wel veiligheids- en zichtsystemen in trucks. De systemen kunnen levens redden, zo gaf ook verkeersveiligheidsambassadeur Meera Naran op dat evenement aan.
De onderzoekers pleiten ervoor om verkeersveiligheidseffecten van ADAS in de praktijk te blijven volgen. Alleen zo kan een volledig beeld worden gevormd van zowel de voordelen als de risico’s van deze technologieën.
Je kunt nog zoveel systemen bedenken ,maar zolang het overige verkeer geen rekening houd met jou als vrachtwagenchauffeur en de regels aan hun laars lappen blijven er ongevallen bestaan