De Nederlandse aanpak van zero-emissiezones (ZEZ) blijkt een groot succes. Volgens een nieuw rapport van de Clean Cities Campaign loopt Nederland ver voorop in de elektrificatie van stedelijke logistiek. De invoering van zero-emissiezones voor vrachtverkeer – sinds januari 2025 actief in achttien steden – heeft geleid tot een explosieve groei van elektrische bestelauto’s en trucks, en tot een duidelijke daling van dieselvoertuigen in stedelijke gebieden.
In de eerste helft van 2025 was maar liefst 78 procent van alle nieuw geregistreerde bestelauto’s in Nederland elektrisch, tegenover slechts 9 procent gemiddeld in de EU. Ook de verkoop van elektrische vrachtwagens steeg met 188 procent, goed voor een kwart van alle nieuwe e-trucks in Europa. Gemeenten met een ZEZ of aangrenzende gebieden zien bovendien een snellere elektrificatie van hun wagenpark dan gemeenten zonder zo’n zone.
De Clean Cities-studie noemt de Nederlandse ZEZ-aanpak “een gamechanger” voor de logistieke sector. De combinatie van duidelijke regelgeving, financiële steun en een gefaseerde invoering zorgt voor vertrouwen bij ondernemers. Bedrijven profiteren van aanschafsubsidies (SEBA en AanZET), belastingvoordelen en tijdelijke vrijstellingen. Sinds juli 2025 wordt naleving gehandhaafd via kentekencamera’s, met boetes van 120 euro voor bestelauto’s en €310 voor vrachtwagens.
Volgens lokale gegevens daalt het aantal fossiele bedrijfsvoertuigen in ZEZ-gemeenten al zichtbaar. In Maastricht, waar handhaving deze zomer begon, is het aantal sterk vervuilende voertuigen bijna gehalveerd. Grote logistieke spelers koppelen hun elektrificatiestrategie direct aan het beleid: PostNL rijdt inmiddels volledig emissievrij in 27 binnensteden, en Albert Heijn levert met ruim 50 elektrische trucks vanuit Zaandam aan 29 ZEZ-steden.
De Nederlandse ZEZ-aanpak trekt ook buiten de landsgrenzen aandacht. Denemarken, Zweden en Noorwegen ontwikkelen vergelijkbare nationale kaders, geïnspireerd door het Nederlandse model. Voor internationale transporteurs betekent dit dat meer Noord-Europese steden in de komende jaren vergelijkbare toegangseisen zullen invoeren.
De Clean Cities Campaign roept Europese landen op het Nederlandse voorbeeld te volgen: kondig tijdig zero-emissiezones aan, bied financiële stimulansen, stem nationale en lokale regels op elkaar af en investeer in laadinfrastructuur. Met inmiddels 33 Europese steden die plannen hebben voor een ZEZ vóór 2030, geldt Nederland als blauwdruk voor de verduurzaming van stedelijke logistiek in Europa.
