Sinds afgelopen zomer hanteert Frankrijk een nieuwe strafrechtelijke kwalificatie voor dodelijke verkeersongevallen: ‘homicide routier‘ (verkeersdoodslag). De maatregel moet harder optreden tegen gevaarlijk rijgedrag en kan voor vrachtwagenchauffeurs ingrijpende gevolgen hebben voor hun carrière. Ook transportbedrijven lopen in bepaalde gevallen extra risico’s. Dat blijkt uit een analyse van de Franse transportorganisatie OTRE.
De nieuwe strafbaarstelling is ingevoerd met de Franse wet van 9 juli 2025 en verandert vooral de manier waarop fatale ongevallen juridisch worden beoordeeld. Het bestaande delict ‘onopzettelijke doodslag’ (homicide involontaire) blijft bestaan, maar wanneer een dodelijk ongeval plaatsvindt met een motorvoertuig én onder verzwarende omstandigheden, wordt het voortaan aangemerkt als homicide routier.
Wanneer sprake is van ‘homicide routier‘
Van verkeersdoodslag kan sprake zijn wanneer een chauffeur een dodelijk ongeval veroorzaakt terwijl hij zich schuldig maakt aan risicovol gedrag. De wet noemt onder meer rijden onder invloed van alcohol of drugs, weigering van een controle, rijden zonder geldig rijbewijs, een snelheidsovertreding van 30 km/u of meer, gebruik van een telefoon in de hand of een headset, vluchtmisdrijf of het negeren van een stopteken.
Zwaardere straffen
De strafmaat ligt duidelijk hoger dan bij ‘gewone’, onopzettelijke doodslag. Bij één verzwarende omstandigheid kan een chauffeur tot zeven jaar gevangenisstraf en een boete van 100.000 euro krijgen. Wanneer meerdere verzwarende factoren samenkomen, kan de straf oplopen tot tien jaar cel en een boete van maximaal 150.000 euro.
Voor beroepschauffeurs zijn vooral de bijkomende straffen ingrijpend. Een veroordeling leidt automatisch tot intrekking van het rijbewijs, met een verbod om opnieuw een rijbewijs aan te vragen gedurende vijf tot tien jaar. Daarmee kan een chauffeurscarrière in één klap eindigen.
Ook risico’s voor transportbedrijven
De nieuwe regels richten zich primair op de bestuurder, maar transportbedrijven kunnen indirect gevolgen ondervinden. Zo kan een voertuig in beslag worden genomen of tijdelijk worden stilgezet wanneer het gebruikt is bij het strafbare feit. Inbeslagname is ook mogelijk als de eigenaar wist dat de bestuurder bijvoorbeeld onder invloed was of geen geldig rijbewijs had, maar hem toch liet rijden.
Daarnaast kunnen ondernemingen nog steeds strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld voor onopzettelijke doodslag wanneer nalatigheid of een schending van veiligheidsverplichtingen wordt vastgesteld.
Meer nadruk op preventie
Volgens OTRE moeten transportbedrijven daarom hun interne controles aanscherpen. Denk aan regelmatige rijbewijschecks, duidelijke regels over telefoongebruik tijdens het rijden, een strikt alcohol- en drugsbeleid en aantoonbare training van chauffeurs.
De Franse wetgever wil met de nieuwe regels vooral een signaal afgeven: gevaarlijk rijgedrag met een voertuig wordt niet langer als een ‘ongeluk’ gezien, maar als een ernstig strafbaar feit met zware gevolgen voor chauffeur én sector.
