Ga naar hoofdinhoud

Consumenten houden wegtransport op gang

Foto: Ministerie Infrastructuur en Waterstaat

De Nederlandse transport- en logistieke sector schakelt in 2020 verder terug. Naar verwachting halveert de volumegroei van 2 procent tot 1 procent. Waar het wegtransport een jaar terug nog profiteerde van de bouw als belangrijkste groeimotor, remt deze opdrachtgever in 2020 door de stikstof- en PFAS-vertraging juist af. De toenemende vraag naar consumentenproducten zorgt ervoor dat de groei in de transport- en logistieke sector niet stilvalt. Logistieke dienstverleners en vooral pakketvervoerders laten gedreven door online consumentenbestedingen de sterkste vooruitgang zien, al worden e-tailers zelf ook meer actief in logistiek. Dit blijkt uit het Vooruitzicht transport- en logistiek van ING Economisch Bureau.

De transport- en logistieke sector vertraagt in 2020 voor het derde jaar op rij. De volumegroei komt naar verwachting nog uit op 1 procent, waarbij de omzet stijgt met 2,5 procent. Hoewel bedrijven de volumegroei zien terugvallen, blijft de binnenlandse economie met de koopkrachtvooruitgang en een lage werkloosheid zorgen voor meer vraag. Delen van de groothandel, de detailhandel en de horeca blijven voor transport en logistiek als groeipijler overeind. Voor internationaal opererende opdrachtgevers in de industrie zijn er tekenen van lichte verbetering in 2020. 

Post- en pakketvervoerders en logistieke dienstverleners laten dit jaar de sterkste groei zien. Door de onstuimige groeiende e-commerce neemt het pakketvervoer hard toe en dat levert logistieke bewegingen op (ook door retouren). Hoewel logistieke dienstverleners meegroeien door bijvoorbeeld inrichting van specifieke distributiecentra en extra services willen grote e-tailers als Amazon, Coolblue en Zalando tegelijkertijd vanwege het commerciële belang zelf ook meer greep op de logistiek houden. De concurrentie neemt hierdoor toe. 

Het wegtransport is in 2020 een achterblijver. Waar de bouw in een groot deel van 2019 nog de grootste aanjager was in het remmen opdrachtgevers door de stikstof- en PFAS-vertraging de vervoersvraag nu juist af. De bouw is goed voor zo’n 20 procent van het vervoerd gewicht en dit is merkbaar. Dat geldt zeker voor specialisten in bouwmaterialen. Rico Luman, sectoreconoom Transport en Logistiek: “Naar schatting kost de lagere groei van de bouwproductie het wegtransport in 2020 een half procent groei. Desonanks blijft krimp met resterende groei uit andere sectoren naar verwachting uit.”

Waar de bouw in een groot deel van 2019 met 5 procent groei nog de aanjager was in het wegtransport remmen bouwverladers de groei door de stikstof en PFAS-vertraging nu juist af (groei in 2020: 0,5 procent). De bouw is goed voor zo’n 20 procent van het vervoerd gewicht en gezien de toegenomen binnenlandse afhankelijkheid van wegtransportbedrijven vanuit Nederland, is dit merkbaar. Dat geldt zeker voor specialisten in bouwmaterialen. Naar schatting kost de lagere groei van de bouwproductie het wegtransport in 2020 een half procent groei. Ook de landbouw (met name de veeteelt) loopt in 2020 tegen productiegrenzen aan maar daar staat tegenover dat de industrie, na een lastig 2019, weer lichte groei laat zien.

Met een koopkracht die verbetert en een lage werkloosheid blijven de detailhandel en horeca over als drijvende kracht voor het vervoer over de weg. Door de aanhoudende opmars van e-commerce slaat de groei minder in de winkelstraat en meer bij de DC’s neer. Dit betekent dat ook het pakketvervoer profiteert. Al met al valt de groei in het wegtransport in 2020 terug van 2,0 procent naar zo’n 0,5 procent. Dit is het laagste niveau sinds 2013. Naast gespecialiseerde bedrijven merken charters (veel eigen rijders) die de toegenomen flexibele schil van bedrijven vormen de effecten van de lagere groei als eerste. 

Na een groei van 4,5 procent in 2019, is de verwachting dat de omzet in 2020 nog slechts 2 procent groeit. Ondanks de minimale volumegroei blijven de kosten wel bovengemiddeld stijgen.  De loonkosten stijgen naar verwachting verder door en dat heeft met een aandeel van 50 procent in het totaal impact Volledig doorberekening hiervan blijkt altijd lastig en in een mindere groeimarkt is dat een nog grotere uitdaging. Hierdoor is efficiëntieverbetering bepalend voor de financiële resultaten van transporteurs. In 2019 was een voor het eerst weer een duidelijk toenemend aantal faillissementen, een van de eerste tekenen dat de markt lastiger wordt. Van de dieselprijs worden in 2020 geen grote sprongen verwacht al blijft dat door politieke invloed  onzeker. Toenemend tijdverlies door files kan wel voor iets meer kosten zorgen, ook al heeft een maximumsnelheid van 100 op snelwegen naar verwachting een drukkend effect.. Er is nog geen nieuwe CAO beroepsgoederenvervoer, maar de stijging komt gezien de krapte naar verwachting uit boven de gemiddeld 2,5 procent die het CPB voor CAO stijgingen in 2020 verwacht.

Mede door een succesvolle wervingsactie voor nieuwe chauffeurs van de sector (jongeren en zij-instroom), nam de vergrijzing in het wegtransport in 2019 voor het eerst niet verder toe. Het aandeel chauffeurs van 55 jaar of ouder bleef het derde kwartaal van 2019 op 32 procent nagenoeg gelijk aan een jaar eerder, terwijl het aantal chauffeurs onder de 35 juist licht steeg van 24 procent naar 25 procent.

Hoewel het chauffeurstekort is afgenomen, hebben veel transporteurs nog altijd veel vacatures. Gezien het grote aantal ouderen verdwijnt het tekort aan chauffeurs ook niet snel. Met de uitstroom van ouderen kan de jaarlijkse vervangingsvraag de komende jaren oplopen tot 5.000 chauffeurs of meer. Minder snelle stijging van de pensioenleeftijd met het pensioenakkoord vergroot de toekomstige druk ook. Overigens wordt de arbeidsmarkt voor transportplanners ook nog steeds ‘ zeer krap’ genoemd.

De afgelopen tijd heeft zich een nieuwe golf van overnames voorgedaan in het wegtransport, waarbij grote bedrijven met meer dan 100 trekkende eenheden nog groter worden. Zo nam Peter Appel bijvoorbeeld de Nederlandse distributieactiviteiten van K+N, over, neemt Vos logistics, Snel shared logistics over en neemt Jan de Rijk A. van Overveld logistics over. Achterliggende reden voor overnames is vaak schaalgrootte, die nodig is om in een kostengerichte activiteit als transport in een bepaald werkveld succesvol te kunnen zijn.

Net als voor de logistieke dienstverleners in de havens blijft brexit voor wegtransporteurs in 2020 een belangrijk dossier, al zijn de meeste bedrijven inmiddels voorbereid. Positief voor de handelsstromen is dat de kans op een akkoord groot is. Het vervoer over de weg naar de het VK is omvangrijk. In 2018 werden er zo’n 235.000 ritten door Nederlandse vrachtwagens naar het VK gemaakt. Het vervoer van ‘losse’ trailers met inhoud is nog veel groter. In 2018 gingen er meer dan 450.000 over de Noordzee. In de nieuwe setting kan dit ‘onbegeleid’ vervoer nog meer aan populariteit groeien.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Zorg dat u niets mist. Neem nu een jaarabonnement op TTM.nl met 25% korting. Abonneer