Ondanks de matige economische groei op korte termijn, zijn de langere termijn groeiverwachtingen voor de logistieke sector positief. In verhouding tot de vraag naar logistiek vastgoed blijft het huidige aanbod daarnaast nog steeds beperkt. Dit vergroot de ruimte voor verdere huurgroei en zet opwaartse druk op de prijsontwikkeling van logistiek vastgoed. Dat zegt ING in een nieuw rapport over commercieel vastgoed.
Ondernemers in de logistiek schatten de nabije toekomst vanwege de aanhoudende (geo)politieke onzekerheid, prijsdruk en recente economische verslechtering per saldo nog steeds licht negatief in. Op korte termijn blijft de logistiek vastgoedsector last ondervinden van de kwakkelende Duitse economie en groeivertraging van China. Toch blijft de leegstand van logistieke centra tot nu toe laag. Dit komt deels doordat de coronapandemie de kwetsbaarheden van internationale productieketens heeft getoond. Dit heeft de buffervoorraden die bedrijven willen aanhouden verhoogd en dit verhoogt nu juist de gebruikersvraag naar logistiek. vastgoed. Ook is de internationale concurrentiepositie van vestiging in Nederland nog goed. Per saldo blijft het aanbod van logistiek vastgoed in verhouding tot de vraag schaars, wat ruimte biedt een verdere huurstijgingen.
Structurele groei e-commerce verhoogt vraag naar logistiek vastgoed
Door de verwachte langzamere verdere groei van e-commerce zal ook de vraag naar logistieke dienstverlening op langere termijn verder toenemen. Dat de omzet van pakketbezorgers afgelopen tijd onder druk stond komt door een correctie na een uitzonderlijke tijd. Tijdens de coronaperiode hebben consumenten als gevolg van de lockdowns juist veel meer online aankopen gedaan, waardoor de groei in 2020 en 2021 tijdelijk juist veel hoger uitviel.
Beleid remt bouw nieuwe logistieke centra op langere termijn mogelijk af
Hoewel er vanuit de vraagkant ruimte is voor verdere groei, is het nog de vraag hoeveel toekomstig beleid extra ruimte zal bieden voor de bouw van grootschalige logistieke distributiecentra. Afgelopen december presenteerde de overheid de landelijke beleidslijn voor de vestiging van grootschalige distributiecentra. Kern van de nieuwe beleidslijn is om “een nieuwe balans te vinden tussen het economisch en maatschappelijk belang van grootschalige bedrijfsvestigingen enerzijds en het ruimtebeslag, de ruimtelijke kwaliteit en de (impact op) de leefomgeving daarvan anderzijds”. Dit is in lijn met het advies (september 2023) van de College van Rijksadviseurs dat de overheid de ongebreidelde groei van grootschalige distributiecentra zou moeten voorkomen om de kwaliteit van de leefomgeving te waarborgen en transitie naar een circulaire economie te faciliteren. Ook het PBL (oktober 2023) wees op de omgevingseffecten van grote logistieke distributiecentra. Ze noemen o.a. de impact op het landschap, toename van het vrachtverkeer (en daarbij horende luchtvervuiling) en extra toestroom van arbeidsmigranten (en daarbij horende vraag naar woonruimte). Bij de kansrijke groeimarkten voor de toekomst wordt logistiek daarnaast niet meer genoemd.
De keuzes van een volgend kabinet en lokale overheden zullen de ruimte voor verdere groei van grote distributiecentra -die nu vooral geconcentreerd zijn in Noord-Brabant, Limburg en Zuid-Holland- in belangrijke mate bepalen. Op langere termijn (maar niet aankomend jaar) is dit daarom van invloed op het aanbod op de markt voor logistiek vastgoed.
